Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri ( Yrd.Doç. Dr. H. ALİ GÜLEÇ )

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri • Normal sıcaklıklarda genellikle katı halde bulunan, ısı ya da basınç etkisiyle mekaniksel veya kimyasal yolla yumuşatılıp, kalıba dökme, haddeleme gibi çeşitli yöntemlerle şekillendirilebilen veya kalıplanabilen ve bu biçimlerini soğuyunca da kalıplanabilen ve bu biçimlerini soğuyunca da koruyabilen, yapay ya da doğal, çoğunlukla organik polimerik maddelerdir.

• Dev molekül olarak tanımlanan yapı, basit yapılı bir organik bileşiğin veya iki farklı bileşiğin uygun koşullarda birbirlerine bağlanması ile oluşur. •• Çok uzun zincir veya örgü yapıda, Çok uzun zincir veya örgü yapıda, hatta örgüler arasında da bağlanmalar yaparak üç boyuta uzanmış binlerce molekülün bir araya gelmesinden oluşurlar. • Monomer——————POLİMER Gıda Ambalajlama

• Plastikler polimerizasyon tepkimeleri ile elde edilirler. • Polimerizasyon, uygun koşullarda n tane molekülün çift bağlarının açılarak ard arda bağlanmasını sağlayan ard arda bağlanmasını sağlayan tepkimlere denir. • Tek tür monomerden oluşurlarsa homopolimer; • En az iki farklı tip monomer içerirlerse kopolimer adını alırlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Homopolimer (doğrusal) Kopolimer (ardışık) Kopolimer (gelişigüzel)Kopolimer (gelişigüzel) Kopolimer (blok) Kopolimer (aşı(graft)) Polimerlerde monomerlerin düzenlenişi

• Plastikler işlenme özelliklerine göre üç ana gruba ayrılırlar; 1. Termoplastikler (plastomerler-ısıl yumuşar-), 2.2. TermosetTermoset plastikler (plastikler (duroplastlarduroplastlar–ısıl ısıl sertleşir-), 3. Elastomerlerdir

• Termoplastikler, plastik sektöründe en çok kullanılan malzemelerdir. Isı ve basınç altında plastik özelliklerini daima korurlar •• Isı ile erimeden yumuşatılıp kolayca Isı ile erimeden yumuşatılıp kolayca şekillendirilebilirler. • Isı ile yumuşatılıp tekrar kalıplanabilirler. Polymers are Everywhere!

• Plastikler üretim şekillerine göre de üç gruba ayrılırlar; 1. Doğal Polimerler ve bunlardan yapılan plastiklerbunlardan yapılan plastikler 2. Kondensasyon polimerleri (polikondensatlar) 3. Katılma polimerleri

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri DOĞAL POLİMERLER •Kollajen •Jelatin •Keratin •İpek •Yün •Nişasta •Doğal Kauçuk •DNA ve RNA • Selüloz

1. Kondensasyon polimerleri (polikondensatlar) İki farklı madde molekülü arasından küçük ve polar bir molekül (H2O, NH3, HCl vb. ) ayrılması ile daha büyük bir molekül oluşmasına büyük bir molekül oluşmasına kondensasyon denir.  Basamaklı polimerleşme ile elde edilirler.  Monomer birimleri genellikle çift işlevsel gruplu ya da çok işlevsel grupludur.

Genellikle düz zincir yapıda bileşiklerdir.  Poliamidler en çok bilinenlerdir.Poliamidler en çok bilinenlerdir.  Polimerleşme tepkimesi sırasında asit ve amin bileşenleri arasından su ayrılarak amid bağı oluşur.  Yağlar ve proteinler doğal kondensasyon polimerleridir.

1. Katılma (zincir) polimerleri Bir ya da daha çok çift bağ içeren bir monomer biriminin diğerine yinelenerek eklenmesi ile (katılma) oluşurlar.oluşurlar. Gıdaların ambalajlanmasında kullanılan önemli plastikler katılma polimerizasyonu yöntemiyle elde edilirler.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Plastiklerin üretiminde kullanılan katkı maddeleri • Antistatik maddeler; plastik üzerinde oluşan statik elektriği toplayabilen ve toplanan yükün bırakılmasını sağlayan maddelerdir. Yağ asidi esterleri, alkansulfonat, etoksitlenmiş alkilamin vb. • Renklendiriciler; boya, pigment, mineral dolgu maddeleri vb.maddeleri vb. • Yağlayıcılar-kaydırıcılar; işleme sırasında akmayı kolaylaştırma ve kalıptan kolayca ayrılmayı sağlayan maddelerdir. Yağ asidi esterleri, yağ asidi amidleri, metalik sabunlar, parafinler, çeşitli vakslar.

• Plastifiyanlar; bazı polimerler işlenirken kalıcı bir akışkanlık, yumuşaklık ve esneklik sağlayıcı maddeler kullanılması gerekir. Gıda ile temasta ürüne geçmesi istenmez. Fitalatlar, fosfatlar, poliesterler, vb. • Dolgu maddeleri; fiyatı düşürmek için katılırlar. Isıya karşı dayanıklılık sağlarlar. İşlenmeyi kolaylaştırkarşı dayanıklılık sağlarlar. İşlenmeyi kolaylaştırırlar. ırlar. Darbe dayanımını arttırırlar. Odun talaşı, öğütülmüş ceviz, fındık kabuk unu, granül cam, tebeşir, kireç vb. • Antifog maddeler; gliserin yağ asidi esterleri gibi maddeler ürünün görülmesini engelleyen buğulanmayı önlemek için ambalajlara katılırlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Plastiklerin üretiminde kullanılan katkı maddeleri • Antioksidanlar; oksitlenmeyi önleyici maddelerdir. Migrasyon hızını en aza indirmek için molekül ağırlığı fazla olan antioksidanlardan faydalanılır. Fenol ve amin kökenli antioksidanlar, organik kükürt ve fosfor bileşikleri vb. •• Isı stabilizatörleriIsı stabilizatörleri • UV stabilzatörleri

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİETİLEN 1) Yüksek basınç polietileni—— -LDPE 2)2) Orta basınç polietileniOrta basınç polietileni—————— -MDPE 3) Alçak basınç polietileni——– -HDPE

Sınıflandırma polietilen zincirlerinin dallanma derecesine göre yapılmaktadır. q Çok dallanmış yüksek basınç PE ni en düşük yoğunluktadır. q Az dallanmış ve bu nedenle daha yoğun ve sert olan alçak basınç PE nine göre daha yumuşak ve esnektir.

PE nin lineer yapısı polimere dayanıklılık; dallı yapısı ise sertlik verir. Az dallanmış yüksek yoğunluklu Az dallanmış yüksek yoğunluklu lineer polimer, maksimum lineer polimer, maksimum derecede kristallenme, yoğunluk, katılık ve sertlik gösterir. Kristal yapıda moleküller arasındaki kuvvet fazla olduğu için kristal PE ni sert ve dayanıklıdır.

Bir polimerin kristallik özelliği arttıkıça “bariyer” özellikleri artar.  Çatlama, geçirgenlik ve darbe Çatlama, geçirgenlik ve darbe dayanımı azalır.dayanımı azalır. q Ortalama MW, MW dağılımı, kristallinite ve yoğunluk PE lerin özelliklerini etkileyen en önemli yapısal özellikleridir. q Renksiz, tatsız ve kokusuzdurlar.

Polimerler arasında en inert olanlardır. q Tuz, asit ve baz çözeltilerine dayanıklıdırlar. qq Derişik oksidan asitler tarafından Derişik oksidan asitler tarafından bozunurlar. q Süre ve sıcaklığa bağlı olmakla beraber yağa dirençleri yetersizdir. q Su buharını pek geçirmezler; fakat gazlar, aromalar, ve yağa karşı orta düzeyde geçirmezlik Gıda Ambalajlama gösterirler.

LDPE, öenmli bir kaplama ve laminasyon malzemesidir. q Su geçirmez ve ısıl kaynaklanabilir karton üretiminde kullanılır (süt)üretiminde kullanılır (süt) q PET, PP ve PA filmler LDPE ile kaplanarak, su buharı, gaz ve aroma geçirmezlik özellikleri üstün sıcak dolum ve aseptik doluma uygun hale getirilmektedir.

Ekmek, tavuk, ve benzeri kanatlılar dahil dondurulmuş gıdalar, yağsız süttozu, sosis ve çeşitli et mamüllerinin ambalajlanmasında kullanılır. q MDPE MDPE ninnin ısıl dayanımı LDPE ye ısıl dayanımı LDPE ye göre daha yüksektir. q Mekanik dayanıklılığı biraz düşüktür.

HDPE, elektrik direnci yüksek hidrofobik bir polimerdir. q Sert ve dayanıklıdır. q Nitrik aside karşı dayanıksızdır. qq Yağa dayanımı fazla ve koku Yağa dayanımı fazla ve koku geçirmezlik özelliği oldukça yüksektir. q Yüksek yumuşama sıcaklığı nedeniyle ambalajı içerisinde pişirilecek çeşitli hazır gıdalar için pişirme torbası olarak yararlanılabilir.

Plastikler içerisinde en hafif olanıdır. q Isıl dayanımı yüksek, yarı kristalin bir plastiktir. q Hidrokarbonlara, alkollere ve okside olmayan maddelere karşı dayanıklıdır.olmayan maddelere karşı dayanıklıdır. q Kristalin yapıya sahip PP; izotaktik q Amorf yapıya sahip PP; ataktik q Kristalin yapılı ve düşük sıcaklıkta polimerizasyon; sindiyotaktik q Ticari olarak en yaygın kullanılan PP izotaktik yapılıdır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİPROPİLEN

Özellikleri MW’larına bağlı olarak değişir. q MW yüksek olan PP yumuşaktır. Düşük ise sert ve kırılgandır. qq Kimyasal davranış bakımından HDPE Kimyasal davranış bakımından HDPE ye büyük benzerlik gösterir. q Daha parlak ve durudur. q Şekerlemeler, kurutulmuş meyveler, kuruyemişler, unlu mamuller, snack gıdalar, kahve, kakaolu ürünlerin ambalajlanmasında kullanılırlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİBUTEN-1 q Üretimi ve genel özellikleri PP ne benzer. q Optik özelliklerin önemli olmadığı; örneğin pişirme torbaları üretiminde kullanılabilir.kullanılabilir. q Esnekliği iyi olan bir malzemedir. q Yırtılma direnci yüksek olduğu için, aluminyum ve kağıt malzemelerle birlikte kullanıma da son derece uygundurlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİİZOBUTEN q Su buharı geçirgenliği çok düşük, çeşitli kimyasallara dayanıklılığı iyidir. q Oda sıcaklığında seyreltik ve derişik mineral asitlere ve bazlara, sulu potasyum permanganat çözeltilerine potasyum permanganat çözeltilerine ve hidrojen perokside dayanıklıdır. q İzobuten ve polyolefinlerin karışık polimerizatları lak üretiminde kullanılır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİMETİL PENTEN q İzotaktik yapıdadır. q Çok şeffaf olması, düşük yoğunluğu, sterilizasyona dayanıklılığı, oksijen ve azot geçirgenliğinin yüksekliği dikkat çeken özellikleridir.çeken özellikleridir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v İONOMERLER q Etilenin doymamış karbon asitleriyle yüksek basınç polimerizasyonu ve magnezyum, çinko, kalsiyum ve sodyum bileşikleriyle muamelesi sonucu elde edilen bir polimerdir.sonucu elde edilen bir polimerdir. q Hem iyonik hem de kovalent bağ içerirler. q Yırtılma direnci yüksektir ve kolay kolay delinmezler. q Su buharı ve gaz geçirgenlikleri LDPE ye benzer. Yağlara karşı dayanıklıdırlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v İONOMERLER q Biçimlendirilmesinin kolaylığı, düşük sıcaklıklarda ısıyla kaynaklanabilmesi, ısı dikişinin sağlamlığı, şeffaflığı, yağa dirençli olması ve son derece üstün yapışma özellikleri gıda yapışma özellikleri gıda ambalajlanmasında kullanılmasına olanak sağlayan belirgin özellikleridir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v ETİLEN VİNİLASETAT KOPOLİMER (EVAC) q Poliamid ile kombine edilerek dondurulmuş gıdaların ambalajlanmasında kullanılır. q Gaz geçirgenliği oldukça yüksek olduğu için et ambalajlanmasında olduğu için et ambalajlanmasında shrink ambalaj olarak kullanılabilir. q Sıvı ve katı yağların ambalajlanmasına uygun değildir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v TERMOPLASTİK POLİESTER (PET) q Polifonksiyonel asit ve alkollerin kondensasyonu ile üretilirler. q PET’in çekme, gerilme ve kopma direnci çok yüksektir. qq Son derece şeffaftır. Kolay kolay aşınmaz.Son derece şeffaftır. Kolay kolay aşınmaz. q Su buharı, oksijen, aroma maddeleri ve yağ geçirmezlik özellikleri iyidir. q Gaz geçirgenliğinin düşük olması, şeffaf ve darbe dayanımının üstünlüğü gazlı içecek ve su ambalajlanmasında kullanımını sağlamıştır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v TERMOPLASTİK POLİESTER (PET) q PET kaplanmış karton malzemeden fırında pişirme kapları üretilir. q Bira, meyve suyu ve bazı domates ürünlerinin ambalajlanmasında yeterli oksijen bariyeri oluşturamamaktadır.oksijen bariyeri oluşturamamaktadır. q Yüksek oranda asetaldehid migrasyonu nedeniyle maden suyu ve benzer ürünlerin tadının bozulmasına yol açar. q Biranın içerdiği bazı organik moleküllerin PET tarafından absorblanması da tadının bozulmasına neden olur.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v TERMOPLASTİK POLİESTER (PET) q Poliamid ile kombine kullanımları gaz geçirmezliği daha iyileştirilmekte ve böylece şarap ve bira için de kullanımı mümkün olmaktadır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v DOYMAMIŞ POLİESTER q Korozyona çok duyarlı olan kimyasal proseslerde yer altı ve üstü boru, tank, ve kanallarda kullanılır. q İçecek tankları, ve tahıl başta olmak üzere çeşitli gıda siloları tipik gıda sanayi üzere çeşitli gıda siloları tipik gıda sanayi kullanım alanlarıdır. q Paslanmaz çeliğe göre ekonomik oldukları için tercih edilirler.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİAMİD (Naylon) q Amid grubu içeren, MW i yüksek lineer polimerlerdir. q Genelde sert ve dayanıklıdırlar. qq Çoğu kimyasal çözücülere, yağlara, Çoğu kimyasal çözücülere, yağlara, alkalilere ve asitlere dayanıklıdırlar.alkalilere ve asitlere dayanıklıdırlar. q Koku ve gaz geçirmezlik özellikleri üstündür. q Su buharı geçirmezlikleri ise orta düzeydedir. q Isıl yapışma sıcaklıklarının yüksek olması ve su buharı geçirgenliklerinin de yüksek Gıda Ambalajlama olması nedeniyle kolay kaynaklanabilen

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİAMİD (Naylon) q Bir plastik ile, çoğunlukla LDPE ile birlikte kullanılırlar. q Nem dirençleri biraz higroskopik olmaları nedeniyle sınırlıdır. q Çok az gaz geçirgenliğinin gerektiği Çok az gaz geçirgenliğinin gerektiği durumlarda ek olarak PVDC kaplama gerekir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİL KLORÜR (PVC) q Duyusal bakımdan nötr, şeffaf, sert veya esnek, dayanıklı, darbe ve aşınmaya dirençli ve depolimerize olmaksızın ısıyla kolay şekillendirilebilir. qq Su buharı, gaz ve koku geçirgenliği düşük, Su buharı, gaz ve koku geçirgenliği düşük, yağ ve diğer gıda bileşenlerine karşı dayanıklı, üzerine iyi kaliteli baskı yapılabilen ve boyanabilen mükemmel bir termoplastiktir. q Oksijen geçirgenliği son derece düşüktür. q Su buharı geçirgenliği LDPE den  yüksektir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİL KLORÜR (PVC) q PVC, su ve organik asitler gibi kuvvetli polar; ve hidrokarbonlar gibi kuvvetli apolar maddeler karşı dayanıklıdır. q Orta düzeyde polar olan, aseton, fenol, siklohekzanon gibi bileşikler tarafından siklohekzanon gibi bileşikler tarafından çözülürler ve şişip kabarırlar. q Sert PVC folyolar, çikolata gibi ürünlerin ambalajlanmasında ayırıcı bölmeler şeklinde kullanılırlar. q Darbe mukavemeti iyi olduğu için su, sıvı yağ ve sirke ambalajlanmasında kullanılabilir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİLİDEN KLORÜR (PVDC) q Üretimi güç, işlenmesi zor ve ısı karşısında dayanıksız bir polimerdir. q En önemli özelliği yüksek kristal yapıya sahip olmasıdır. q Çözücülere, asitlere ve orta kuvvetteki Çözücülere, asitlere ve orta kuvvetteki alkalilere, güneş ışığına dayanıklılığı mükemmeldir. q Zamanla deformasyona uğramaz ve suyu emmez. q Su buharı, gazlar, özellikle oksijen, yağ ve koku geçirgenlikleri son derece düşük olan bir plastiktir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİLİDEN KLORÜR (PVDC) q En yaygın kullanım alanı, kağıt, karton ve çeşitli plastik filmlerin ya PVDC dispersiyonları veya PVDC lak ile kaplanmasıdır. qq Böylece geçirgenlikleri çok düşük esnek Böylece geçirgenlikleri çok düşük esnek torbalar, poşetler ve çeşitli sarma ve ambalajlama malzemeleri elde edilmektedir. q Tescilli marka olan “Saran” ve “Cryovac” ticari adıyla anılırlar. q Gaz geçirgenliği düşük olduğu için peynirlerin vakum ambalajlanmasına çok uygundurlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİLİDEN KLORÜR (PVDC) q PVDC/LDPE veya EVA/PVDC kombinasyonları, yağa direnç ve oksijenden koruma özelliğinin yanı sıra, son derece esnek bir niteliğe sahiptirler. q Folyodaki PVDC nin payını değiştirerek, kombinasyonun karbondioksit geçirgenlik kombinasyonun karbondioksit geçirgenlik düzeyini ayarlayabilmek ve böylece peynirlerin ambalajında olgunlaşabilmelerine olanak sağlamak mümkün olabilmektedir. q Et olgunlaştırma torbaları olarak da kullanılabilmekte ve bu çerçevede PA/LDPE ve PET/LDPE gibi önemli çok katlı malzemelerle rekabet edebilmektedir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİLİDEN KLORÜR (PVDC) q Ayrıca, tereyağı, margarin ve süttozu ambalaj kombinasyonlarında; jambon ve dondurulmuş tavuk gibi gıdaların shrink ambalajlanmalarında; çeşitli et mamüllerinin ambalajlanmasında mamüllerinin ambalajlanmasında yararlanılan karmaşık laminantların eldesinde başarıyla kullanılmaktadır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİVİNİL ALKOL(PVOH) q Şeffaf, yırtılma ve darbe direnci yüksek, uzayabilme ve genleşebilme özelliği üstün olan bir plastiktir. q Bariyer özellikleri mükemmeldir. qq Sıvı ve katı yağları geçirmezler.Sıvı ve katı yağları geçirmezler. q Ancak suya duyarlıdır, çözünür. q Su buharı geçirgenliği fazladır. q Çoğunlukla dış koruyucu olarak ya da su buharı geçirmeyen iki ambalaj malzemesi arasında kullanılır. q PA/PVOH/LDPE kullanımı önerilmektedir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v ETİLEN VİNİLALKOL KOPOLİMER (EVOH) q Bariyer özellikleri mükemmeldir. q Özellikle gaz geçirgenliği çok düşüktür. q Sıcaklık ve suya dayanımı PVOH dan daha iyidir. qq Yapışma özelliğinin üstünlüğü nedeniyle Yapışma özelliğinin üstünlüğü nedeniyle film ve şişenin çok katlı kombinasyonlarında başarıyla kullanılmaktadır. q İki plastik ambalaj arasında bariyer kaplama olarak büyük öneme sahiptir. q Yağlara ve organik çözgenlere karşı çok  dayanıklıdır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v ETİLEN VİNİLALKOL KOPOLİMER (EVOH) q Doğrudan et ambalajı olarak kullanılabileceği gibi değişik koekstrüzyon ve üfleme döküm uygulamaları ile yoğurt, süt, mayonez, ketçap, sosis, jambon gibi gıdaların ketçap, sosis, jambon gibi gıdaların ambalajlanmasında kullanılabilir. q Ayrıca %8’den fazla alkol içermeyen ürünlerin ambalajında kullanılmasına izin verilmiştir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİSTİREN (PS) q Kristal berraklığında, mükemmel ısıl ve boyut stabilitesi olan, kolay işlenen kırılgan bir plastiktir. q Kimyasal özellikleri değiştirilebilir. Uzama ve çarpma direnci için, kauçuk; kimyasal direnç için, cam elyafı; ışık stabilitesi için, metil için, cam elyafı; ışık stabilitesi için, metil metakrilat ve düşük yoğunluk için köpük yapıcı maddeler kullanılır. q Genelde, kristal, antişok ve köpük olmak üzere sınıflandırılır. q Kristal tipi sıcaklıkla kolayca deforme olur ve organik çözücülere karşı dayanıksızdır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİSTİREN (PS) q Maliyetinin ve yoğunluğunun düşük olması ve kolay şekillendirilebilmesi olumlu yönleridir. q Kırılgan yapısının iyileştirilmesi için kauçuk içeren antişok tipleri üretilmektedir. q Plastik köpüğü, genellikle termoplastiklerin, ısıtıldığı zaman gaz çıkaran bir kimyasal maddeyle karıştırılıp ısıtılmasıylgaz çıkaran bir kimyasal maddeyle karıştırılıp ısıtılmasıyla a üretilir. q Polistiren köpük kapalı hücrelidir. İzolasyon malzemesi olarak kullanılır (genellikle ısı). q Soğuk hava deposu, buzdolabı, boru ve amonyak tanklarının izolasyonunda kullanılırlar. q Yumurta ambalajlanmasında kullanılır. q Lamine kağıt ve karton yerine kutu olarak kullanılır. q Yaş meyve-sebze ve balık dış satımında kasa olarak

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİKARBONAT(PC) q Tatsız, kokusuz, sert, esnek, saydam, yumuşatıcı içermeyen bir plastiktir. q Su, alkol ve yağlara karşı dayanıklıdır. q Darbe mukavemeti, boyutsal ve ısıl stabilitesi üstündür. qq Kolay aşınmaz.Kolay aşınmaz. q Oksijen ve su buharı geçirgenliği oldukça yüksektir. q Kaynatılabilir olması nedeniyle biberon yapımında kullanılmaktadır. q Asit, baz ve organik çözgenlere karşı dayanımları orta düzeydedir. q Pahalı olması nedeniyle gıda ambalajı olarak kullanımı kısıtlıdır. q Çeşitli mutfak araçları, kahve makinası, ve biberon üretimine çok uygundur.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİSÜLFONLAR(PSU) q İçerdikleri kükürtdioksit nedeniyle ısı, oksidasyon ve hidrolize direnci mükemmel olan PSU ve PES gibi sülfon polimerleri amorf ve polar termoplastiklerdir. q Son derece sağlam ve dayanıklıdırlar. q Genellikle mikrodalga fırınlar için kaplar, sıcak su depoları ve çay, kahve çay, kahve makinalarımakinaları ve benzer mutfak eşyaları yapımına ve benzer mutfak eşyaları yapımına uygundurlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİTETRAFLOROETİLEN (PTFE) q Çözücüler ve diğer kimyasallara çok dayanıklıdır. q Polimerik malzemeler arasında kimyasal dayanıklılık bakımından en mükemmelidir. q Fiziksel özellikleri de çok üstündür. qq Pahalıdır ve işlenmesi zordur.Pahalıdır ve işlenmesi zordur. q Mumlu ve kayganmış gibi bir izlenim uyandırır. Sürtünme katsayısı çok düşüktür. q Sıcağa dayanıklı kaplamalar için hammadde olarak kullanılır. Kızartma tavaları, fritöz vb. q Korozif noktalarda vana ve boru hatlarında kullanım alanı bulurlar.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİÜRETAN (PU) q Sterilizasyona dayanıklı yapıştırıcıların yapımında ve çeşitli laklarda hammadde olarak kullanılır. q Poliüretan esaslı malzeme ve kaplamaların çoğu gıda maddeleri ile tam yüzey halinde ve uzun süre temas ettirilmezler. qq 1.GRUP: 24 saatten daha uzun temas; depo tank ve siloları,1.GRUP: 24 saatten daha uzun temas; depo tank ve siloları, büyük yüzeyli contalar ve ambalajlar. q 2.GRUP: en fazla 8 saat temas; gıda iletim hortumları, her çeşit kaplamalar. q 3. GRUP: en fazla 10 dk temas; merdane, silindir kaplamaları, çikolata kalıpları, doldurma makinaları vb. q Dallanmış PU lar gıda ambalajlarında yapışkan katman olarak kullanılmaktadır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v POLİÜRETAN (PU) q Lineer PU ise kağıt kaplamalarda kullanılır. q PU köpük halinde de bazı gıda ambalajlarında kullanılabilir. q Gıda ile temas eden yüzeylerde kesinlikle primer amin grupları bulunmamalıdır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v SİLİKON (Si; SiOx) q Silikon yağı şeklinde kaplama ve kılıf üretiminde, mantar ve yapay barsaklar için kaydırıcı madde olarak kullanılır. q Silikon kauçuğu kağıt kaplamalarda, biberon, çeşitli bebek oyuncakları, pişirme fırınları ve buzdolapları için conta üretiminde kullanılırlar. qq Silikon reçineleri gıda ile doğrudan temas edebilir niSilikon reçineleri gıda ile doğrudan temas edebilir nitelikte telikte pişirme kalıpları ve kağıt kaplamalarda; dolaylı temas şeklinde ise griller, ısı değiştiriciler ve vb. kullanım alanları bulmaktadır.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v EPOKSİ REÇİNELER (EP) q Zincir uzunluğu kısa tutulduğunda, düşük viskoziteli ve yarı kristal bir sıvı reçine elde edilir. q Zincir uzunluğu fazla tutulduğunda ise katı bir polimer elde edilir. q Yüksek moleküllü olanlar hariç, reçine olarak tek başına kullanılamazlar.kullanılamazlar. q Farklı reçineler ile karıştırılarak katı, set ve pişmiş bir termoset haline getirilmeleri gerekmektedir. q Epoksi reçineleri çok üstün özelliklere sahiptir. q Çok iyi yapışma özelliğindedirler. Aşınmaya karşı dirençlidirler. Kimyasal dirençleri iyidir. Boya tutarlar. Laminasyon uygulamalarına elverişlidirler.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v SELÜLOZ ASETAT(CA) q Boyutsal direnci olan bir malzemedir. Büzülmesi azdır. q Suya dayanıklıdır, fakat suyu emer ve şişmeye eğilim gösterir. q Son derece saydam ve berraktır. q Sıvı ve katı yağlara dirençli olmasına rağmen karbondioksit ve oksijeni geçirir.oksijeni geçirir. q Orta derecede ısıl dirence sahiptir. q Düşük sıcaklıklarda kırılganlaşır. q Filmlerin yırtılma dirençleri zayıftır. q Gazlara karşı bariyer özelliği yetersizdir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v SELOFAN(CE) q Rejenere selüloz olarak bilinir. q Gerilme ve yırtılma direnci iyidir. q Fakat ilk yırtılmadan sonraki yırtılma direnci zayıftır. q Kuru formda oksijen ve azot geçirgenliği düşüktür. qq Su buharı ve karbondioksit geçirgenlikleri ise yüksekSu buharı ve karbondioksit geçirgenlikleri ise yüksektir. tir. q Selofan rutubete çok duyarlıdır. q Nemli koşullarda nem çekerek şişip kabarır ve başta oksijen olmak üzere gaz ve su buharı geçirgenliği artar. q Yağ ve koku geçirmezlik özellikleri iyidir. q Üzerlerine kaliteli baskı yapılabilir. q Boyut stabiliteleri iyi değildir ve büzülme meydana gelir.

Plastikler ve Plastik Esaslı Ambalaj Malzemeleri Ambalajlamada kullanılan önemli plastikler v SELOFAN(CE) q Nitroselüloz lak ile laklanarak, sentetik bir polimerle (PVDC) kaplanarak veya lamine edilerek; gaz ve su buharı geçirgenlikleri farklı selofan türleri üretilebilmekte, neme dayanımı artırılabilmekte ve ısı ile yapışabilir özellik kazandırılabilmektedir. qq PVDC kaplama boyut stabilitesini artırır.PVDC kaplama boyut stabilitesini artırır. q Bu tür selofan özellikle tost ekmeğinin ambalajlanmasında kullanılır. q Günümüzde selofan ekonomik nedenlerden dolayı yerini büyük ölçüde PP ve yumuşak PVC ye bırakmıştır.

Facebook Yorumları

Bir Cevap Yazın