Etiket Arşivleri: akışkan yataklı kurutucu

Akışkan Yatak Sürekli Kurutucuda Tuz Kurutulmasının Deneysel İncelenmesi ( Hikmet DOĞAN )

AKIŞKAN YATAK SÜREKLİ KURUTUCUDA TUZ KURUTULMASININ DENEYSEL İNCELENMESİ

FLUID BED CONTINUOUS DRYER INVESTIGATED BY EXPERIMENTALLY FOR DRYING SALT (NaCl)

Özet

Bu çalışmada, akışkan yataklı sürekli kurutucu ile (AYSK) birçok alanda kullanılan tuzun (NaCl) kurutulması deneysel olarak analiz edilmiştir. Kurutucudaki kurutma havası hızı 4,5 m/s olarak uygulanmıştır. Deneylerde kullanılan tuzun başlangıç nem miktarı 0,044 g su/g kuru madde olarak belirlenmiştir. Bu tuz; kurutma havası sıcaklıkları m 2 oC hassasiyetle, 94 oC, 126 oC ve 171 oC gibi üç farklı sıcaklıkta 90 dakikalık kurutma işlemlerine tabii tutulmuştur. Sistemde 94 oC sıcaklıkta yapılan kurutma işlemi sonrası tuzun nem muhtevası 0,033 g su/g kuru maddeye, 126 oC sıcaklıkta yapılan kurutma işlemi sonrası 0,024 g su/g kuru maddeye ve 171 oC sıcaklıkta yapılan kurutma işlemi sonrası ise 0,009 g su/g kuru maddeye indirgenmiştir.

Anahtar kelimeler: Kurutma, Tuz, Akışkan yataklı kurutucu


Pnömatik Kurutucu

Pnömatik Kurutucu:

Yüksek sıcaklık ve ürün tanecik yapısının fiziksel olarak değişmesinin kurutma sonrasında problem çıkarmadığı durumlarda kullanılır. Su uçurma bir kırıcı içerisinde ürünün mekanik+pnömatik işlemle kırılarak ve ardından kurutulacak ürünün boru içerisinde pnömatik taşınmasıyla sağlanmaktadır. Son ürün toz halinde çıkar.

Tepsili Kurutma Makinesi:

Tepsili kurutma sistemi düşük kapasitedeki ürünlerin kurutulmasında kullanılır. Makine içerisine konulan tepsilerdeki ürünün değişik şartlar altında havalandırılması ile kurutma işlemi gerçekleştirilir.

Bantlı Kurutma Makinesi

Uzun süre kurutma makinesi içerisinde bekletilmesi gereken ürünlerin hareketli bir şekilde kurutma tüneli içerisinde ilerlemesi ile susuzlaştırma işlemini gerçekleştiren makinedir. Kurutulacak ürüne göre uygun kuru hava sıcaklığı, debisi ve ürünün nem alma süresinin belirlenmesi gereklidir.

Hareketli Tepsili Kurutma Makinesi:

Bantlı kurutma sistemlerinde bantta banda düşme esnasında meydana gelebilecek problemleri önlemektedir. Kurutma Makinesi içerisinde bant yerine kurutma tepsilerinin yerleştirildiği araba hareket eder. Bantlı kurutucu ile aynı hacimdeki bir tepsili kurutucu yaklaşık 2-3 kat daha fazla ürün alma kapasitesine sahiptir.

Akışkan Yataklı Kurutucu

Kurutulan ürünün kurutma esnasında vibratör ve/veya hava vasıtası ile bir yatak üzerinde hareketlendirildiği kurutma makinesidir. Akışkan yataklı kurutucu ismini buradan almaktadır. Kurutma makinasında genel olarak taneli ürünler kurutulur.

Oda Tipi Kurutma Fırını:

Bantlı kurutucunun yada tünel tipi kurutma sistemlerinin işlevini gerçekleştiremediği büyük kütlelerin kurutulmasında kullanılır. Burada hava debisinin ve kurutma sıcaklığın doğru bir şekilde ayarlanarak standart kurutma işleminin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Püskürtmeli Kurutucu

Süt, peynir altı suyu gibi sıvı ürünlerin kurutulmasında kullanılan kurutma makinasıdır. Çalışma prensibi şu şekildedir; Kurutulacak sıvı ürün pompa ile ürüne göre özel olarak seçilen, kurutma makinesi içerisindeki nozula basılarak püskürtme işlemi gerçekleştirilir. Püskürtülen ürün ile sıcak havanın teması sonucunda kurutulan üründeki nem havaya geçerek kurutma işlemi gerçekleştirilir.

Akışkan Yataklı Kurutucu Deneyi

Bu deneyin amacı, akışkan yataklı kurutucunun kurutma işlemi sırasında gıda maddeleri üzerindeki etkilerini gözlemlemek, sistemin özelliği olan homojen kurutmanın etkilerini belirlemek ve sabit – azalan hızda kurutma için ısı iletim katsayılarını hesaplamaktır.

Ürünle kurutucu arasındaki yakın temas, akışkan yatak kurutucusu olarak adlandırılan kurutucu ile sağlanabilmektedir. Akışkan yatak kurutucular temel olarak, bir ısıtıcı, sıcaklık kontrol ünitesi, zaman ayarlayıcı ve sıcak hava üfleme fanından oluşmaktadır. Akışkan yatak kurutucunun prensibi; havanın, ürün partikülleri arasından, ürüne etki eden yer çekimi kuvvetini yenecek kadar yüksek hızla zorlanarak, partikülleri havada askıda tutmasıdır. Ürün, kurutma işlemi süresince havada askıda kalmakta ve aynı zamanda yatay olarak hareket etmektedir. Islak besleme yatağa yapılır. Kuru ürün ise alta yakın kenardan alınır. Bir partikül için  yatakta kalış süresi 30–120 saniyedir. (Sadece yüzeydeki sıvı buharlaştığında). Ürün içindeki suyun buharlaşması da söz konusu ise 15–30 dakika olabilmektedir. Ufak parçacıklar alttan gönderilen gazın çıkıştaki kuru termometre sıcaklığına kadar ısıtılır. Sıcaklığa duyarlı ürünler soğuk ortamda kurutulmalıdır. Eğer kuru üründe ufak parçacıklar varsa bu beslemeden ya da kırılmalardan dolayı olabilir: önemli miktarda katı çıkış gazı ile taşınabilir. Bu yüzden siklonlar ve filtreler çıkan küçük parçacıkların geri kazanımı için gereklidir. Genel olarak, bu uygulama sonunda ürünün nem içeriği oldukça düzgün bir dağılım gösterir. Partikülleri havada askıda tutmayı sağlayan hava hızları, üründen ürüne özellikle de parçacık büyüklüğüne ve yoğunluğuna bağlı olarak değişir. Genel olarak hava hızları 0,05 m/s ile 0,75 m/sarasında değişmektedir. Kolayca akışkanlaştırılamayan ürünler için, normal tasarımda değişiklikler yapılır. Örneğin, vibratörlü taşıyıcı, havada partikül süspansiyonunun oluşmasına ve hatta daha düşük hava hızlarının kullanımına olanak sağlar. Fışkırtmalı (emzikli) akışkan yataklı kurutucu normal, orijinal tasarımın değişik bir şeklidir. Ürün partikülleri, kurutucu bölmeye dikey bir hava jeti yardımıyla süspansiyon haline getirilir. Hava jetinin ortasındaki partiküller gerekli kurumanın sağlanabilmesi için süspansiyonda tutulur. Temas süresi oldukça kısa olduğundan bu yaklaşım, diğer akışkan yatak tasarımları kadar etkin değildir.(1)