Etiket Arşivleri: Süt Tozu Üretimi

Süt Tozu Üretimi ( Aleyna BATMAZ )

SÜT TOZU ÜRETİMİ

İÇERİK

SÜT TOZU NEDİR ?

SÜT TOZU ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

ENDÜSTRİYEL AÇIDAN AVANTAJLARI NELERDİR ?

KULLANIM ALANLARI NELERDİR ?

SÜT TOZU YAPIMININ AKIŞ DİYAGRAMI

SÜT TOZU YAPIMININ ŞEMATİK DİYAGRAMI

SÜT TOZU ÜRETİMİNDEKİ PASTÖRİZASYON ÜNİTESİ

SÜT TOZU ÜRETİMİNDEKİ EVAPORASYON ÜNİTESİ

SÜT TOZU NEDİR?

Süt tozu, süt suyunun buharlaştırılıp yoğunlaştırılmasıyla oluşan kurumaddenin toz hâline getirilmesiyle elde edilen dayanıklı ve besin değeri yüksek bir süt ürünüdür. Su oranı % 1,5-4 arasında değişmektedir.

Süt tozunun süte göre en büyük avantajı tonlarca sütün suyunun buharlaştırılarak daha az yer kaplayan süt tozu üretilmesi sonucu taşıma kolaylığı sağlanmasıdır. Bunun yanı sıra süte nazaran raf ömrü uzun ve mikrobiyolojik bozulma riski daha azdır. Bunun nedeni yaklaşık %88 su oranına sahip sütün suyunun buharlaştırılması ile % 5 ve daha az su oranına sahip süt tozu elde edilmesidir. Bu da ortamın su aktivitesinin (aw) düşürülerek mikroorganizma gelişiminin önlenmesini sağlar.

SÜT TOZU ÇESİTLERİ NELERDİR ?

 FAO ve WHO standartlarına göre süt tozları 3 sınıfa ayrılmıştır.

Tam yağlı süt tozu : Yağ : en az % 26

                                        Su : en çok % 5

Az yağlı süt tozu : Yağ : % 1.5-26

                                       Su : en çok % 5

Yağsız süt tozu : Yağ : en çok % 1.5

                                  Su : en çok % 5

ENDÜSTRİYEL AÇIDAN AVANTAJLARI

  • Aynı miktardaki sütten daha hafiftir.

  • Saklama açısından süte göre daha elverişlidir.

  • Daha rahat muhafaza edilir.

  • Süte göre daha ucuzdur.

  • Susuz olduğundan, mikroorganizmalar gelişemiyor ve soğutmalı kamyonla taşıma gereksinimi olmadığı için nakliyede tasarruf sağlar.

KULLANIM ALANLARI

SÜT TOZU AKIŞ DİYAGRAMI


Konu Aaleynaa tarafından paylaşılmıştır. Kendisine ve takım arkadaşlarına bu güzel sunumları için teşekkür ederiz.

Püskürtmeli Kurutucu Süt Tozu Üretimi

Özet:
Gıdaların kurutulması, gıda maddesinin içerdiği suyun bir kısmının uzaklaştırılması işlemidir. Gıda proseslerinde farklı tip gıdalar için çeşitli kurutma sistemleri kullanılmaktadır. Sıvı gıdalara uygulanan yöntem püskürterek kurutmadır.
Yapılan deney sonucunda işlem tüm veriminin %41.02, buharlaştırma veriminin %47,76 ve operasyon veriminin % 26,26 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sistemden kayıp olan enerjinin 74,89kj ve bu oranın tüm enerjinin %5,13 olduğu hesaplanmıştır.

Giriş ve literatür:
Laboratuar ortamında gerçekleştirilen bu deneyin amacı viskozitesi ve su oranları yüksek sıvı gıdaların kurutulmasıdır. Deneyde Lab-Plant SD-40 laboratuvar tipi püskürtmeli kurutucu kullanılarak %3 nem içerikli süttozu elde edilmeye çalışılmıştır.
Püskürterek kurutmada ilke, kurutulacak ürünün atomize edilmesiyle son derece geniş bir yüzey kazandırılması ve böylece sıcak hava içinde hızlı bir kuruma sağlanmasıdır. Damlacıklardan suyun buharlaşması o kadar hızlıdır ki, hem kuruyan ürünün sıcaklığı ıslak termometre derecesinin oldukça altında kalır, hem de kuruma çoğunlukla 1-20 saniye gibi kısa bir sürede gerçekleşir.(1)
Bir püskürtmeli kurutma cihazının en önemli kısmı atomizerdir. Atomizer, kurutulacak sıvıyı, çeşitli faktörlere bağlı olarak 50-500 mikrometre çapında küçük zerreciklere parçalayan cihazdır. Atomizerde ne kadar küçük damla elde edilebilirse, belli ağırlıktaki ürünün yüzey alanı o kadar artacağından kurumada o kadar hızlı gerçekleşir. En yaygın olarak püskürtme memeli ve döner diskli atomizerler kullanılmaktadır. Atomizerlerde damlacıkların tek düze ve küçük olarak sağlanması kadar bu damlacıkların henüz kurumadan sıcak hücre duvarına değmeyecek şekilde dağıtılması da önemlidir.
Damlacıkla sıcak havanın kurutma hücresine giriş şekline ve bunların hareket yönünün birbirlerine göre durumlarına bağlı olarak çeşitli tipte püskürtmeli kurutma cihazları vardır. Bunlar ters akımlı, karışık akımlı ve paralel akımlı püskürtmeli kurutuculardır.
Ters akımlı püskürtmeli kurutucuda, oldukça yüksek sıcaklıklarda olan giriş havası, kurutulmuş veya oldukça kuru ürünle temas eder. Bu durumda, kuru ürüne etki eden ısı nedeniyle ürün kalitesi azalabilir. Eş yönlü akım kullanılan püskürtmeli kurutucular, ısıya duyarlı gıda maddeleri için en iyi düzenlemedir. Çünkü sıvı ürün, yüksek sıcaklıktaki giriş havasıyla temas ederken kurutulmuş ürün, sıcaklığı oldukça azalmış havayla temas etmektedir. Karışık hava düzenlemesinde ise birim hacim için buharlaştırma kapasitesi çok yüksektir.(2)
Gıda sanayiinde, farklı tipte püskürtmeli kurutucular ile çok çeşitli ürünler elde edilmektedir. Püskürtmeli kurutucuyla kurutulan ürünlere örnek olarak süt, kaymağı alınmış aromalı süt, peynir altı suyu, yumurta, yumurtanın beyazı ve sarısı, çözünebilir (instant) kahve ve çay, meyveler ve meyve suları, sebzeler ve sebze suları, et ve sebze püre ve ekstraktı, hayvansal ve bitkisel protein, renk ve aroma maddeleri verilebilir.
Süttozu üretim akış şeması ise aşağıda gösterilmiştir(3)
• Süt standardizasyonu
• Önısıtma (93 C / 3dk)
• Buharlaştırma (%42-48)
• Isıtma (63-74 C)
• Homojenizasyon (20Mpa)
• Isıtma (72 C)
• Püskürtmeli Kurutucu (180 – 200 C)
• Akışkan yataklı kurutucu (100 C)
• Lesitinasyon (50 C)
• Depolama
• Paketleme
Materyal:
Bu deneyde;
• Lab-Plant SD-40 laboratuvar tipi püskürtmeli kurutucu
• Süt tozu
• Beher
• Termometre
• Hassas terazi
kullanılmıştır.

Metot:
• Püskürtme hattı kurulmuştur.
• Püskürtme hattı ana bölmenin üst kısmına yerleştirilmiştir.
• Ana hat açılmıştır.
• On/Off düğmesi On pozisyonuna getirilmiştir.
• Giriş ve çıkış kontrolör/indikatörünün yaklaşık ortam sıcaklığına ayarlanması sağlanmıştır.
• Giriş sıcaklığı ayarlanmıştır.
• Üfleyici açılmış, hava akış kontrolü maksimuma getirilmiştir.
• Kompresör açılmıştır.
• Besleme tüpü saf suyun içine daldırılmış, pompa çalıştırılmıştır.
• Örnek madde püskürtme hattına ulaştığı zaman kurutma işlemi başlamıştır.
• Kuru tozun toplama kabına siklondan spiral hareketlerle toplandığı görülmüştür.
• Sıvı örnek içinde katı süspansiyonu olmaması için manyetik karıştırıcı ile sürekli karıştırılmıştır.

Sonuçlar:
Tgiren: Tkuru=100 0C; Tyaş=33 0C H=0.0045kgsu/kgkh
Tçıkan: Tkuru=68 0C; Tyaş=34 0C H=0.02kgsu/kgkh
Süt giriş sıcaklığı: 18 0C
18 derecedeki su yoğunluğu:998,54kg/m3
Proses sonunda elde edilen süt tozu miktarı: 7,79gr (%3 nem içeriğinde)
Sütün kuru madde miktarı: 11.51gr/100mlè28.775grkm/250mlsüt
Süt tozu yoğunluğu: 550kg/m3
Tüm verim: (100-68)/(100-22)*100=%41.02
Buharlaştırma verimi: (100 – 68)/(100-33)*100= %47,76
Operasyon verimi: (7,79*0,97)/28,775*100=% 26,26
Vsüt=Vsüt tozu+Vsu
0,000250=(0,028775/550)+Vsu è Vsu=0,00019768m3
msu=(0,00019768)*(998,54)=0,1974kg
msüt=msüt tozu+msu
msüt=(0,028775)+(0,1974)=0,2262kg
Su dengesi :
msu=Wbuharlaşan+(msüttozu*0,03)
Wbuharlaşan=0,1974-(0,028775*0,03)=0,1965kgsu

Enerji dengesi :
A*h1+(msüt*hsüt)=A*h2+(msüttozu*hsüttozu)+q
1kg kuru hava, (0,02 – 0,0045 )=0,0155 kgsu buharlaştırırsa, 0,1965kg suyu;
A=0,1965*1/0,0155=12,68kg kuru hava buharlaştırır.
h=(1,005+1,88H)*(Tk–To)+2501,4H
h1=(1,005+1,88H1)*(Tkuru-giriş–To)+2501,4H1
h1=(1,005+1,88*0,0045)*(100-0)+2501,4*0,0045
h1=112,60kj/kgkh
h2=(1,005+1,88H2)*(Tkuru-çıkış–To)+2501,4H2
h2=(1,005+1,88*0,02)*(68-0)+2501,4*0,02
h2=120,92kj/kgkh
hsüt=Cpsüt*(Tsüt–To)+W *Cpsu*(Tsüt-To)
Cpsüt=3,831kj/kgC
Cpsu=4,187kj/kgC
hsüt=3,381*(18-0)+W *4,187*(18-0)
hsüt=136,79kj/kg
hsüttozu=Cpsüt tozu*(Tsüt-To)*0,97+Cpsu*(Tsüt-To)*0,03
hsüttozu=3.381*(34-0)*0,97+4.187*(34-0)*0,03
hsüttozu=115,78kj/kg
q=A*h1+(msüt*hsüt)-A*h2-(msüttozu*hsüttozu)
q=12,68*112,60+0,2262*136,78-12,68*120,92-0,0028775*115.78
q= -74,89kj(enerji kaybı)
qgiren=12,68*112,60+0,2262*136,78=1458,71kj
Kayıp enerjiè%qkayıp=(74,89/1458,7)*100= %5,13

Tartışma:
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen kurutma işlemi sırasında kayıp olduğu hesaplanan 74,89kj’luk enerjinin endüstri uygulamalarında kaybolan enerjiye indirgendiği düşünüldüğünde, belli bir oranda maliyetin arttığı düşünülmektedir. Hiçbir makine veya işle yüzde yüz verimle çalışamayacağına göre mühim olan bu kayıpları mühendislik tasarımlarıyla minimuma indirmektir. Ayrıca işlem verimlerinin de arttırılmasına çalışılmalıdır.

Püskürtmeli Kurutucu Kullanılarak Süt Tozu Üretimi

Özet:

Gıdaların kurutulması, gıda maddesinin içerdiği suyun bir kısmının uzaklaştırılması işlemidir. Gıda proseslerinde farklı tip gıdalar için çeşitli kurutma sistemleri kullanılmaktadır. Sıvı gıdalara uygulanan yöntem püskürterek kurutmadır. Yapılan deney sonucunda işlem tüm veriminin %41.02, buharlaştırma veriminin %47,76 ve operasyon veriminin % 26,26 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sistemden kayıp olan enerjinin 74,89kj ve bu oranın tüm enerjinin %5,13 olduğu hesaplanmıştır.

Giriş ve literatür:

Laboratuar ortamında gerçekleştirilen bu deneyin amacı viskozitesi ve su oranları yüksek sıvı gıdaların kurutulmasıdır. Deneyde Lab-Plant SD-40 laboratuvar tipi püskürtmeli kurutucu kullanılarak %3 nem içerikli süttozu elde edilmeye çalışılmıştır. Püskürterek kurutmada ilke, kurutulacak ürünün atomize edilmesiyle son derece geniş bir yüzey kazandırılması ve böylece sıcak hava içinde hızlı bir kuruma sağlanmasıdır. Damlacıklardan suyun buharlaşması o kadar hızlıdır ki, hem kuruyan ürünün sıcaklığı ıslak termometre derecesinin oldukça altında kalır, hem de kuruma çoğunlukla 1-20 saniye gibi kısa bir sürede gerçekleşir.(1)

Bir püskürtmeli kurutma cihazının en önemli kısmı atomizerdir. Atomizer, kurutulacak sıvıyı, çeşitli faktörlere bağlı olarak 50-500 mikrometre çapında küçük zerreciklere parçalayan cihazdır. Atomizerde ne kadar küçük damla elde edilebilirse, belli ağırlıktaki ürünün yüzey alanı o kadar artacağından kurumada o kadar hızlı gerçekleşir. En yaygın olarak püskürtme memeli ve döner diskli atomizerler kullanılmaktadır. Atomizerlerde damlacıkların tek düze ve küçük olarak sağlanması kadar bu damlacıkların henüz kurumadan sıcak hücre duvarına değmeyecek şekilde dağıtılması da önemlidir.

Damlacıkla sıcak havanın kurutma hücresine giriş şekline ve bunların hareket yönünün birbirlerine göre durumlarına bağlı olarak çeşitli tipte püskürtmeli kurutma cihazları vardır. Bunlar ters akımlı, karışık akımlı ve paralel akımlı püskürtmeli kurutuculardır. Ters akımlı püskürtmeli kurutucuda, oldukça yüksek sıcaklıklarda olan giriş havası, kurutulmuş veya oldukça kuru ürünle temas eder. Bu durumda, kuru ürüne etki eden ısı nedeniyle ürün kalitesi azalabilir. Eş yönlü akım kullanılan püskürtmeli kurutucular, ısıya duyarlı gıda maddeleri için en iyi düzenlemedir. Çünkü sıvı ürün, yüksek sıcaklıktaki giriş havasıyla temas ederken kurutulmuş ürün, sıcaklığı oldukça azalmış havayla temas etmektedir. Karışık hava düzenlemesinde ise birim hacim için buharlaştırma kapasitesi çok yüksektir.(2)

Gıda sanayiinde, farklı tipte püskürtmeli kurutucular ile çok çeşitli ürünler elde edilmektedir. Püskürtmeli kurutucuyla kurutulan ürünlere örnek olarak süt, kaymağı alınmış aromalı süt, peynir altı suyu, yumurta, yumurtanın beyazı ve sarısı, çözünebilir (instant) kahve ve çay, meyveler ve meyve suları, sebzeler ve sebze suları, et ve sebze püre ve ekstraktı, hayvansal ve bitkisel protein, renk ve aroma maddeleri verilebilir.

Süttozu üretim akış şeması ise aşağıda gösterilmiştir:(3)

 Süt standardizasyonu

 Önısıtma (93 C / 3dk)

 Buharlaştırma (%42-48)

 Isıtma (63-74 C)

 Homojenizasyon (20Mpa)

 Isıtma (72 C)

 Püskürtmeli Kurutucu (180 – 200 C)

 Akışkan yataklı kurutucu (100 C)

 Lesitinasyon (50 C)

 Depolama

 Paketleme