Etiket Arşivleri: PROSES KONTROL

Proses Tasarımı Ders Notları ( Doç. Dr. Süleyman KARACAN )

PROSES KONTROLE GİRİŞ

KONTROL : Canlılarda veya fiziksel sistemlerde davranışların belirli bir amaca yönlendirilmesi.

DOĞAL KONTROL : İnsan kanındaki şeker derişiminin bir hormon vasıtasıyla sabit bir düzeyde tutulması.

YAPAY KONTROL : İnsanın bizzat kendisinin veya kendi ussal çabaları ile oluşturduğu aygıtların yardımıyla gerçekleştirilen kontrol.

TEKNİK YAPAY KONTROL : Mühendislerin yaptığı kontrol. Makine ve Elektrik Mühendisleri. İlkeler ve yöntemler aynı, sistemler farklı.

KİMYA MÜHENDİSLERİ : Proses değişkenlerini kontrol eder.

PROSES DEĞİŞKENLERİ : Sıcaklık T, (TC)
Gaz basıncı P, (PC)
Akış debisi F, (FC)
Sıvı hacmi V veya düzeyi Z, (LC)
Derişim C, (CC)
PH derecesi Ph, (pHC)
Viskozite değeri, , (VC)

PROSES KONTROLÜN GEREKLİLİĞİ : Ürün kalitesini düzeltmek, hızlı değişimleri kontrol altında tutabilmek, üretim maliyetini düşürmek, üretim tesisinin çevre ile uyumlu çalışmasını sağlamak.

GÜVENLİK DÜZENEĞİ (ALARM) – Sistem tehlikeli çalışma bölgesine ulaştığında çalışır.

KONTROL DÜZENEĞİ : Bu bölgeye girilmesini önler.

TEMEL KAVRAMLAR

SİSTEM : Proses elemanları veya eleman grupları. Termometre, Termometre ve kılıfı, Distilasyon kolonu, Kondenser

PARAMETRE : Sistemin fiziksel büyüklükleri. CP, , U, 

DEĞİŞKEN : Parametre olmayan sistem büyüklükleri. T, Z, C, P Sistem parametreleri genellikle değişkenlerin fonksiyonudur. bağ  = f(T), CP = f(T) Bu bağımlılık gözardı edilir. Parametreleri sabit tutmak üzere kontrol yapılmaz. Yapılan kontrol, parametre değişimlerini de engeller.

STATİK (DURAĞAN KARARLI) SİSTEM : Değişkenleri zaman ve konumla değişmeyen sistemler. Model : Cebrik denklem (Çözümleri kolay)

DİNAMİK (KARARSIZ) SİSTEMLER : Değişkenleri zaman ve konumla
değişen sistemler. Model : Diferansiyel denklem (Çözümleri zor).

….

Kaynak: http://mimoza.marmara.edu.tr/~ekaplanoglu/PDK.pdf

Proses Kontrol Ders Notu

  • DERS İÇERİĞİ

  • 1. Hafta : Giriş, Genel kontrol sistemleri

  • 2. Hafta : Genel kontrol sistemleri (devam)

  • 3. Hafta : Kontrol sistemleri (Aç-kapa, oransal vb. kontrol sistemleri)

  • 4. Hafta : Kontrol sistemleri (devam)

  • 5. Hafta : Sıcaklık ölçümleri

  • 6. Hafta : Akış ölçümleri

  • 7. Hafta : Seviye ölçümleri

  • 8. Hafta : Basınç ölçümleri

  • 9. Hafta : Reolojik ölçümler

  • 10. Hafta : Nem ölçümleri

  • 11. Hafta : Arasınav

  • 12. Hafta : Katı ve sıvılarda nem ölçümleri

  • 13. Hafta : Matematiksel modelleme

  • 14. Hafta : Matematiksel modelleme

  • TANIM ve AMAÇ

  • Proses kontrol ve otomasyon modern işletmelerin mekanik ve otomatik kontrol edilen beynidir.

  • Proses değişkenlerini belirlenen değerlerde tutma belirli kalitede ürün eldesinin ön koşuludur.

  • Basit bir vana ile kontrol edilmiş sistemlerden tüm işletmenin bilgisayarla kontrol edildiği sistemlere değişim gösterir.

  • İşletmelerin Teknik Beklentileri

  • İşletme giderlerini azaltmak

  • Bakım onarım giderlerini düşürmek

  • Geri dönen ürün miktarını azaltmak

  • İşletmenin işletilebilirliğini arttırmak

  • Kontrol ve cihazlara karar verme kriterleri

  • 1) Proses koşullarını etkileyen değişkenler ve etki dereceleri

  • 2) Ölçülecek fiziksel değişkenler ve kesinlik dereceleri

  • 3) Otomatik olarak kontrol edilecek fiziksel değerlerin belirlenmesi

  • Genel kontrol sistemleri

  • Fiziksel veya kimyasal her proses sıcaklık, nem, basınç ve akış hızı gibi en az bir değişkenden etkilenir.

  • Girişte, ara noktalarda ve çıkışta değişkenler mutlaka ölçülmeli, ayarlanan değerlerle karşılaştırılmalı ve gerekli düzeltmeler yapılmalıdır.

  • Proses kontrolün temel fonksiyonları

  • 1) Ölçme (Ölçüm aletleri)

  • 2) Karşılaştırma (Kontrol merkezi)

  • 3) Hesaplama (Kontrol merkezi)

  • 4) Düzeltme (Son kontrol elemanı)

–Bu fonksiyonlar el ile yapılıyorsa ELLE KONTROL (MANUEL) alet veya aletlerle yapılıyorsa OTOMATİK KONTROL denir.