Etiket Arşivleri: Pestisit kullanımı

Pestisit Analizleri ( Dr.Özge ÇETİNKAYA AÇAR )

PESTİSİT ANALİZLERİ

Hazırlayan:
Dr.Özge ÇETİNKAYA AÇAR

PESTİSİT NEDİR?

PESTİSİT KULLANIMININ TARİHÇESİ

PESTİSİT KULLANIMININ YARARLARI-ZARARLARI

PESTİSİTLERİN SINIFLANDIRILMASI

PESTİSİT FORMÜLASYONLARI

GIDALARDA PESTİSİT KALINTI ANALİZLERİNİN TARİHÇESİ

GIDALARDA PESTİSİT KALINTI ANALİZ METOTLARI

PESTİSİT ANALİZLERİNDE VALİDASYON PROSEDÜRLERİ

PESTİSİTLERLE İLGİLİ YASAL MEVZUAT

PESTİSİT NEDİR?

Gıda maddelerinin üretimi, tüketimi, depolanmaları esnasında gıdalara zarar veren mikroorganizma ve zararlıları uzaklaştırmak veya yok etmek, bunlara ilave olarak bitkilerin büyümesini düzenlemek amacıyla da kullanılabilen, gıdalara veya doğrudan insan ve hayvanlara hastalık etmeni taşıyan halk sağlığı zararlılarını kontrol etmek amacıyla kullanılan, kimyasal ya da biyolojik ürünlerin tümüne pestisit adı verilmektedir.

PESTİSİT KULLANIMININ TARİHÇESİ

İsa’dan önce 1000 yıllarında Homer kükürt fumigasyonundan sözetmektedir. Democraticus bitki küfünün (blight) önlenebilmesi için yapraklarını zeytin ekstreleri ile yağlamıştır. (İsa’dan Önce 470). İsa’dan önce 200 yıllarında Cato üzüm bağlarında kükürt dumanını kullanmıştır. Romalılar sıçan savaşı için çöpleme bitkisi (Helleborus) kullanmışlardır. Pliniy Historia Naturalis kitabında (İS 23-77) buğday pasının önlenebilmesi için tahıl tohumlarına şarap uygulanmasını önermekteydi. Çinliler ağaçları böceklerden korunmak için karıncalardan yararlanmaktaydı ve 900’Iü yıllarda bahçe böcekleriyle savaşmakta arsenik kullanmaktaydılar. Pestisit olarak kullanılan ilk maddeler arsenik ve kükürttür. Daha sonra botanik kökenli maddeler, söz gelimi nikotin kullanılmaya başlanmıştır. Halen bazı bölgelerde çok yüksek riskli nikotin balık avlamak için de kullanılmaktadır. Nikotin 16. yy’da kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra krizantemden elde edilen pyrethrum 19. yy’dan başlanarak kullanılmaya başlanmıştır. Colorado patates böceğine karşı ABD de Paris yeşili gibi bakır arsenik bileşikleri kullanılmıştır. Bu kullanım 1860’lı yıllara kadar uzanmaktadır. Daha sonra civa ve kurşun metal bileşikleri de kullanıma sokulmuştur.

Kaynak: https://gidalab.tarimorman.gov.tr/gidareferans/Belgeler/B%C3%B6l%C3%BCmler/Pestisit-Egitim-Notu2015.pdf

Pestisitler ve Halk Sağlığı

Pestisitler
Günümüzde yaklaşık 20.000 pestisit var.
Bunların içinde 620 değişik aktif madde bulunmakta
Her gün binlerce kimyasala maruz kalıyoruz
Hava, su, gıda ve tozlar yolu ile
TÜM PESTİSİTLER ZEHİRDİR…
Üretimi ve kullanımı
Pestisitler tüm dünyada
Pestisit kullanımı
Pestisitlerin kullanımı
PESTİSİTLERİN SAĞLIK ETKİLERİ
Pestisitler Vücuda Nasıl Girer ?
Deri (en çok) Pestisidler, etkilenimden sonra aylarca deride kalabilirler.
Deri yolu ile alınan pestisitin emilme hızı bazı faktörlerden etkilenmektedir;
Ciltte yara, kesi ya da ezik varsa
Cilt nemli veya terli ise
Pestisit ciltte uzun süre kalırsa
Pestisitler Vücuda Nasıl Girer ?
Özellikle vücudun belli bölgeleri pestisitle temas etmişse. Örneğin yaygın olarak kullanılan “PARATHİON” için emilim hızları
kulak yolundan %47
kafa derisinden %32
avuç içinden %12
ön koldan %8.6
gözler ve genital bölgeden %100
Pestisitler Vücuda Nasıl Girer ?
Pestisit solvent şeklinde kullanılıyorsa (granüler formdan daha kolay emilir)
Pestisitlerde adjuvan olarak yapıştırıcılar kullanıldıysa bunlar, cilde, eşyalara daha kolay yapışırlar
KİMLER RİSK ALTINDADIR ?
Pestisit formülasyonu hazırlayan kişiler
Çiftçiler,
Tarım işçileri ve diğer işçiler,
Yapısal böcek kontrol teknisyenleri
(eksterminatörler),
Çim ve bahçe bakım görevlileri
Pestisit imalatında çalışan işçiler
Etkilenim en az (olması gerekir)
Hasat işlerinde ve bakım işlerinde çalışanlar
Yapraklarda ve yüzeyde kalan pestisitler
Tarımsal üretim bölgelerine yakın yaşayanlar
Tüm toplum, özellikle çocuklar
Pestisit kalıntıları, genel ilaçlama (böcek bombaları, aerosol spreyleme ile ilaçlamalarda)
Pestisitlerin diğer bir tehlikesi patlama ve yangın riski yaratmalarıdır.
Biyolojik birikim
SAĞLIK ETKİLERİ
KRONİK AKUT
Kanser riski Zehirlenmeler
Aplastik anemi
Doğum defektleri
Üreme sistemi ve fertilite üzerine olumsuz etkiler
Nörolojik hasar
Endokrin bozukluklar
PESTİSİTLERİN HEMEN ORTAYA ÇIKAN ETKİLERİ
Zehirlenme ve ölüm
Kaza sonucu zehirlenmeler
dünyada 3,5-5 milyon vaka
3 milyonu ileri derecede şiddetli
20.000 ölüm
Bilinçli zehirlenmeler
2 milyon
200.000 ölüm
PESTİSİTLERİN KRONİK SAĞLIK ETKİLERİ
Kanser riski
Aplastik anemi
Doğum defektleri
Üreme sistemi ve fertilite üzerine olumsuz etkiler
Nörolojik hasar
Endokrin bozukluklar
Kanser
İstatistiksel olarak önemli risk artımı saptananlar:
Non Hodgkin lenfoma, lösemi, multiple myeloma, karaciğer kanseri, testis kanseri, beyin kanseri, akciğer kanseri
Çiftçilerde:
dudak, mide,
cilt, prostat,
beyin, Hodgkin hastalığı,
multipl myeloma, lösemi
Karaciğer, testis
akciğer
Sterilite
1,2 dibromo 3 kloropropan (DBCP)
Etilen dibromür (EDB):
Azospermi (sperm olmaması)
Oligospermi (sperm sayısının 20 milyonun altında olması)
Doğum defektleri
Tarım işçilerinin çocuklarında
ekstremite eksikliği yüksek
Tarımsal kırsal kesim bölgelerinde yaşayanlarda
ekstremite defektleri artmış
Bağda çalışanlarda yapılan bir araştırmada kendiliğinden düşük,
düşük ve
sterilite oranları artmış
KRONİK NÖROTOKSİK ETKİLER
Pestisit nedenli gecikmiş nöropati
Bazı organofosfat pestisitler
Demiyelinizasyona bağlı kas zayıfllığı,
Alt ekstremitelerin felci
Başlangıç akut etkilenimden 2-4 hafta sonra
EPN, trichlorfon, dichlorvos, DEF, isofenphos ve leptophos
Mısırda pamuk tarlalarında kullanılan leptophos binlerce mandanın felcine ve ölmesine neden olmuş
Nörodavranışsal ve nöropsikolojik etki
Organofosforlu pestisitler
Ağır mental ve psikolojik değişiklikler
Çok küçük miktarda pestisit
Psikoz semptomlarında ağır alevlenmeler
Pestisit uygulayıcılarında ağır psikolojik bozukluklar
Bellek, psikolojik durum ve düşünme yeteneğinde önemli azalma
Metil bromür
Toksik psikoz ve geri dönüşü olmayan nörolojik ve nörodavranışsal sekeller (akut zehirlenme ve kronik etkilenim
ENDOKRİN BOZUKLUKLAR
Çocukların etkilenimi sıralanan nedenlerden dolayı daha fazladır
Çocuklar daha fazla risk altındadır
Solunum sayıları fazladır.
Vücut yüzeyi alanı vücut büyüklüklerine oranla fazladır.
Bağışıklık ve detoksifikasyon sistemleri yeterince olgunlaşmamıştır.
Çocuklarda Pestisit Zehirlenmesi Belirtileri
UZUN SÜRE DEVAM EDEN BELİRTİLER
Allerji,
Solunum sorunları
Öğrenmede güçlük,
Gelişmenin yavaşlaması,
Kanser
Mevcut olan sağlık sorunlarının daha kötüye gitmesi
Pestisit Kullanımı ile ilgili
TOPLUM EĞİTİMİ
Pestisit Kullanımı ile ilgili
TÜKETİCİNİN dikkat etmesi gereken kurallar
Böceklerden başka canlıya zarar vermediği belirtiliyorsa alınmamalı
Bütün böcekleri öldürdüğü yazılıyorsa güvenilmemeli
Etikette gerekli bilgiler yoksa kuşku ile karşılanmalı
Gerekli uyarılar çok küçük harflerle yazılmışsa
Bakanlık kayıt numarası, ruhsat numarası, son kullanma tarihi yoka ya da geçmişse kullanılmamalıdır.
Kullanım İle İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Çocuklardan uzak tutulmalı
Evcil hayvanlardan uzak tutulmalı
Yiyecek ve su kaplarının içine bulaşmamasına dikkat edilmeli
Kutuları ateşe atılmamalı, ezilmemeli, ağzındaki püskürtücü bölümün çıkartılmasına çalışılmamalı
Kullanım İle İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Hiçbiri bebek ve çocukların uyuduğu odalarda kullanılmamalı
İlaçlama yapanlar daima önlük giymeli, ilaçlama sonrası önlüklerini çıkarıp bol su ve sabunla banyo yapmadan çocuklar kucağa alınmamalı
İlaçlama sırasında saçlar örtülmelidir