Etiket Arşivleri: çelasyon

Kelat ? Şelat ? Çelat ?

Bazı ağır metaller (Fe++ Co++ Cu++ Mn++ Zn++ vb) amino asitler ile kelatlanarak kompleks bileşikleri oluştururlar.

Peki nedir bu kelatlanma?

Kelatlanma ( Şelasyon, çelasyon, kıskaçlama ) iki veya çok dişli bir kimyasal ligandın iyonik bir substrata bağlanması veya komplekslenmesidir. Bu ligandlar, ki genelde organik bileşiklerdir, şelatör veya şelat ajanı olarak adlandırılır (diğer kullanılan terimler: şelant, çelatör, çelant, kıskaçlayıcı, iyon tutucu, kelat). Şelatörler, ASTM-A-380 standardına göre, “belli metal iyonları ile suda çözünür kompleksler oluşturan kimyasallardır, bu sayede iyonu etkinsizleştirerek onun başka elementler veya iyonlarla tepkitmeyerek, çökelek veya tortu oluşmamasını sağlar”. Ligand, substrat ile birleşip bir şelat kompleksi meydana getirir (çelat, kelat terimleri de kullanılır). Bu terim, metal iyonunu şelatördeki iki veya daha çok atomla bağlandığı kompleksler için kullanılır. Literatürde metal iyonu tutan bağların sayısına değinmek için dişlilik terimi kullanılır,

Şelat sıfatı  kumpas benzeri kimyasal grupların iki taraftan gelip ortadaki bir atomu bağlayarak heterosiklik halkalar meydana getirme özelliklerinden dolayı kullanılır.