Etiket Arşivleri: TUZ NEDİR?

Tuz Tüketiminin Azaltılması ( Antalya Halk Sağlığı Müdürlüğü )

TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI

Antalya Halk Sağlığı Müdürlüğü
Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Programlar Şubesi

TUZ NEDİR?

Kimyasal formülü NaCl2 (sodyum klorür) dür.

Sofra tuzu; doğrudan tüketiciye sunulan, ince toz haline getirilmiş, iyotla zenginleştirilmiş, rafine edilmiş veya edilmemiş yemeklik tuzlardır. 25-40 mg/kg potasyum iyodat katılması zorunludur.

Deniz tuzu Rafine edilmemiş, doğal mineral zenginliğini koruyan tuzdur.

Gıda sanayi tuzu; gıda sanayinde kullanılan yemeklik tuzlardır. İyot eklenmesi zorunlu değildir.

TUZUN BİLEŞENİ

1 gramında 400 mg Na(sodyum) 600 mg Cl2 (klorür) bulunur.
1 çay kaşığında 5,75 gram tuz “ “ “ 2300 mg Na Güvenli Na ihtiyacı 1500-2400 mg’dır

Etiketteki sodyum(sembolü na) miktarı 2,5 ile çarpılarak alınan tuz miktarı saptanabilir. Günlük tuz tüketimi 1 çay kaşığını(5gr) geçmemeli. Kalp hastaları için bu miktar ¾ çay kaşığıdır.

VÜCUDUMUZDA SODYUM (Na):

%60’ı hücre dışı sıvı
%30-40’ı kemik kristallerinin yüzeyi
%10’u plazma(kan), sinir ve kas dokusu

TUZUN VÜCUDUMUZDAKİ İŞLEVLERİ

Vücutta elektrik akımını iletir. Sinir-kas çalışmasında elektro-kimyasal uyarıları sinir hücresi boyunca taşıyarak uyarının kasa iletilmesini sağlar.
Hücre içi ve dışı sıvıların dengesini sağlar.(sodyum-potasyum dengesi)
Sıvı dengesini sağlar.(damarlarda sıvı hareketi) Sodyum karbonhidratın basit yapıtaşı glikozun emiliminde yardımcı olmaktadır.

TUZUN BESİN SAKLAMADAKİ YERİ

Antiseptik Besin nemi↓ Bakteri aktivitesi ↓
Besin içindeki suyu çeker Bakteri ve çürümeye yol açan enzim aktivitesi durur.
Sebzeler tuzlu suda mayalanma olmaz korur.
Ekmeklere kendine has doku verilmesinde (ör: mayalı ekmekler)
SAĞLIKLI OLMAK İÇİN GÜNDE EN FAZLA 5 GRAM (1 ÇAY KAŞIĞI) TUZ YETERLİDİR ! ¼ ÇAY KAŞIĞI TUZ İYOT İHTİYACIMIZI KARŞILAMAK İÇİN YETERLİDİR.
GÜNLÜK ALINAN TUZUN KAYNAĞI
GIDA ENDÜSTİRİSİ YÜKSEK TUZLU ÜRETİLMİŞ BESİNLER
AŞIRI TUZ TÜKETİMİNE BAĞLI
Hipertansiyon
Felç
Kardiyovasküler hastalıklar
(Kalp yetmezliği, kalp krizi, damar sertliği)
Kronik böbrek
hastalıkları/yetmezliği
Böbrek taşı
Osteoporoz
Gastrit, Mide Kanseri
Pankreas hastalıkları
Obezite

HİPERTANSİYON TEDAVİSİ

Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 2004
Hipertansiyon Prevalansı
Hipertansiyonun Farkında Olanlar
Hipertansiflerde Diabetes Mellitus
Hipertansiflerde Açlık Kan Şekeri Yüksekliği
2008 SaltTURK Çalışmasına Göre
Ülkemizde günlük tuz tüketimi
ortalama 18 mg/gün
Akdeniz bölgesi günlük tuz tüketimi ile Türkiye ortalamasının üstünde ve 1. sırada
Çalışmaya katılan katılımcılardan, hipertansiyon hastalığı saptananların yarısından çoğu (%64’ü) hipertansiyon hastası olduklarının farkında değil.
2008 SaltTURK Çalışmasına Göre
Her 100 mEq/gün Sodyum Alımı (~6 gr. Tuz) Kan Basıncında;

Sistolik KB 3,5 mmHg
Diastolik KB 2,5 mmHg
Avrupa Bölgesinde Tuz Alımında Azalmanın İskemik Kalp Hastalıklarından ve İnmeden Ölümlerdeki Azalmaya Etkisi
Aşırı Tuz Tüketimi ve Böbrek

TUZ TÜKETİMİNİ AZALTMAK İÇİN

Tadına bakmadan yemeklere tuz atmayın.
Besin alırken daima taze ve aşırı tuz içermeyen besin alın:
Hazır gıda ↓
Konserve Gıda ↓
İşlenmiş gıda ↓
Tuzlu kuruyemişler ↓
Tuzsuz veya tuzu azaltılmış besin tercih edin. (tuzsuz zeytin, tuzsuz peynir, suyunda tuzu az limonu bol olan turşu vb…)
Yemeklerin tatlandırmak için maydanoz, kekik, dereotu, rezene, fesleğen gibi aroma vericileri kullanın.

TUZ TÜKETİMİNİ AZALTMAK İÇİN

Ciddi hipertansiyon sorununuz varsa tuzsuz ekmek tüketiniz veya yemekleri tuzsuz tüketiniz.
Peynir ve zeytini tuzunu salsın diye tüketmeden bir gün önce suda bekletiniz.
Şişe suyu ve maden suları sodyum içerebilir.Etiketine bakın.
Tuzdan(sodyumdan) zengin besinlerden kaçının.
Besin etiketlerine bakın.

SODYUMUN EN ZENGİN KAYNAKLARI

Sofra Tuzu, Kabartma Tuzu
Bulyon Küp, Toz Et Tabletleri
Soya sosu
Sürülebilir Maya Ekstratı
Salam, Sosis, Sucuk,Marine Etler
Kurutulmuş Domates
Peynir
Kraker
Turşu
Tuzlu Kuruyemişler

SODYUMUN DİĞER KAYNAKLARI

Hazır çorba, hazır köfte, hazır meze
Hazır pilav/makarna harcı
Raf ürünleri (kraker, bisküvi, cips, kek, çikolata vb…)
Sucuk, salam, sosis, pastırma
Konserve ürünler (salça, bezelye, sebze…)
Tuzlu kuruyemişler (fıstık, leblebi vb…)
Tütsülenmiş ürünler
Salamura ürünler (Peynir, zeytin, turşu, yaprak vb)
Soslar (ketçap, soya sosu, hardal, mayonez…)
BESİN ETİKETLERİNE BAKIN
HAZIR
GIDALAR
TANSİYONUNUZU
ARTTIRABİLİR.
BESİN ETİKETLERİNE BAKIN
İÇİNDEKİLER:
%75 sütlü çikolata
%25 karamel
Süt tozu
Sorbitol
Fruktoz şurubu
Şeker
İnvertaz enzımı
Emülgator
Tuz
Sodyum hidrojen karbonat
Aromalar

Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması ve Önemi ( Dyt. Mahmut ÇERİ )

•AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI VE ÖNEMİ
•Dyt. Mahmut ÇERİ

TUZ ÜLKEMİZ İÇİN ÇOK ÖNEMLİDİR
•Açık yaraya tuz ekilmez
•Üzerine tuz biber ekmek
•Çorbada tuzu bulunmak
•Yaraya tuz basmak
•Tadı tuzu kalmamak
•Azı karar çoğu zarar
•Tuzu kuru
•TUZ NEDİR?
•Tuz : Ana maddesi sodyum klorür olan ham tuzdan insan tüketimine uygun nitelikte üretilen tuzlardır.
•Sodyum (Na) Nedir?
• Sodyum besinlerde doğal olarak bulunan bir mineraldir.
• Hücre dışı sıvının başlıca katyonudur. Vücuttaki sodyumun yaklaşık %60’ ı hücre dışı sıvıda bulunur.
• Vücuttaki sodyumun %30-40’ı kemik kristallerinin yüzeyinde bulunur ve gerektiğinde hızla çözünerek kana karışır
• Geri kalanı (vücuttaki sodyumun yaklaşık %10’ u) plazmada, sinir ve kas dokusunda bulunur.
•Sodyumun Metabolik Fonksiyonları Nelerdir?
•• Sodyum, klor ve potasyum gibi diğer minerallerle birlikte elektrolit olarak adlandırılır. Bu ismi almalarının nedeni, vücutta elektrik akımını iletmeleridir.
•Elektrolitler, hücre içinde ve dışında sıvıların dengesini kontrol ederler. Sodyum ve klor hücre dışında, potasyum ise hücre içinde çalışır.
• Sıvı dengesinin sağlanmasında fonksiyonu vardır.
•Asit -baz dengesinin sağlanmasında görev alır.
•Sinir- kas çalışmasında; elektro-kimyasal uyarıları sinir hücresi boyunca taşıyarak uyarının kasa iletilmesini sağlar.
•SODYUM VÜCUT İÇİN GEREKLİDİR. ANCAK FAZLASI!!!!!!!!!!!!!
•Sodyum vücutta damarlarda sıvının hareketi ve sinir sistemi için gerekli bir bileşendir.
•Sodyum eksikliği hiç rastlanmayan bir durumdur. Ancak kusma ve ishal durumlarında aşırı sıvı kaybı olan durumlarda sodyum kaybı oluşur.
TUZ VE SODYUM
•Sofra Tuzu (sodyum klorür)
•% 40 sodyum
•% 60 klordan oluşur
–Etiketlerdeki Sodyum Miktarını
–2.5 İle Çarparak
•Tuz Miktarını Kolayca Hesaplamak Mümkündür

SAĞLIKLI OLMAK İÇİN GÜNDE 5 GRAM TUZ YETERLİDİR
•Günlük sodyum gereksinimi 2400 mg dır.
•WHO <5 g/gün civarında tuz önermektedir.
•2008 yılında yapılan Türk
Toplumunda Tuz Tüketimi ve
Kan BasıncıÇalışmasına
(SALTurk)göre ülkemizde tuz
tüketimi çok fazladır (ortalama
18 gram/gün)
Diyette Tuz Alımının 1gr/Gün Azaltılması
•Felçlerde %5 lik
•Kalp krizlerinde %3 lük azalma sağlar
•Diyette Tuz Alımının 9 Gr/Gün Azaltılması•Felçlerde %34 lük•Kalp krizlerinde %24 lük azalma sağlar
•Ülkemizde İlk 10 Ölüm Nedeni İçinde;
–İskemik Kalp Hastalıkları1. sırada
–Hipertansif Kalp Hastalıkları6. sırada
•Temel Hastalık Gruplarına Göre Ölüm Nedeni İçinde;
–İlk iki sırada kronik hastalıklar bulunmakta
•-%48’lik oran ile kardiyovasküler hastalıklar ilk sırada yer almaktadır
Bulaşıcı Olmayan Kronik Hastalıklara
Neden Olan Risk Faktörleri
•Sigara Kullanımı
•Fiziksel İnaktivite
•Sağlıksız Beslenme
Aşırı Tuz Tüketimi
Aşırı Tuz Kullanımı Bir çok Sağlık Sorununa Neden Olabilir
•Yüksek tansiyon
•Kalp Hastalıkları
•İnme
•Böbrek Hastalıkları
•Kemik Erimesi
•Bazı kanser türleri
görülme riski artar
•Felç
–En önemli nedenlerinden biri :
•Hİpertansiyon
•Kalp Yetersizliği
•En önemli nedenlerinden biri :
•Hİpertansiyon
•Böbrek Yetersizliği
•En önemli nedenlerinden biri :
•Hİpertansiyon
•Damar Sertliği
•En önemli nedenlerinden biri :
•Hİpertansiyon
•TUZLU BESİNLERİ TERCİH ETMEK SONRADAN KAZANILAN BİR ÖZELLİKTİR.
Sodyumdan Zengin Besinler
•Sofra Tuzu
•Karbonat
•Kabartma Tuzu
•Et suyu tabletleri
•Hazır çorbalar
•Konserveler
•Salamura besinler
•Soya sosu
•Hardal
•Ketçap
•Soslar
•Salam,sucuk, sosis
•Kurutulmuş domates
•Peynir
•Krakerler
•Fast-food besinler
•Tuzlu kuruyemişler
•ÇOK TUZ İÇEREN 10 BESİN
1-SOFRA TUZU,KABARTMA TOZU:
•Tuz %40 sodyum içerir.100 gram sofra tuzu 38000 mg sodyum içerir. Günlük sodyum tüketiminin %15’ini karşılar.
•Bir çay kaşığı tuz 2325 mg sodyum içerir. Günlük ihtiyacın %98 ini karşılar .
•Bir çay kaşığı kabartma tozu530 mg sodyum içerir ve günlük sodyum tüketiminin % 22’sine karşılık gelir.
2-BULYON KÜPLERİ,TOZ ET TABLETLERİ
•5 Gram bulyon 1200 mg sodyum içerir ve günlük sodyum ihtiyacının %50 sini karşılamaktadır.
3-SOY SOS VE DİĞER SOSLAR
•Soy sos daha çok Uzak Doğu mutfağında
tüketilmektedir.
•Bir çay kaşığı soy sos 335 mg sodyum içerir. Günlük sodyum tüketiminin % 14 ‘üne karşılık gelir. Salata sosları da yüksek düzeyde sodyum içermektedir
4-SÜRÜLEBİLİR MAYA EKSTRAKTI
•Sürülebilir maya ekstraktı İngilizler tarafından tüketilen bir gıda maddesidir.
•Bir çay kaşığı sürülebilir maya ekstraktı 216 mg sodyum içerir ve günlük sodyum ihtiyacının % 9 ‘unu karşılamaktadır.
6- KURUTULMUŞ DOMATES
•Güneşte kurutulmuş domates çeşni vermek için veya sandviçlere ilave edilerek tüketilen bir gıda maddesidir.
•Makarna soslarında 100 gram sos kullanıldığı zaman 2095 mg(%87RDA) sodyum içermektedir.
•Domates kurusunun 2 gramı ise 42 mg sodyum içermektedir (%2RDA).
7- PEYNİR
•Hemen tüm peynirler tuzla muhafaza edilmektedir.Ayrıca içermiş olduğu yüksek kolesterol nedeni ile kalp hastalıkları riski açısından önemlidir.
•Peynirlerin 2.5X2.5 cm küp büyüklüğündeki 5 adedi 100 gram gelmekte ve Roquefort (75% RDA), Cheez Whiz (71% RDA), Parmesan (71% RDA), Cheddar (66% RDA), Swiss (65% RDA), Blue (58% RDA), Romano (50% RDA), Feta (47% RDA), Edam (40% RDA), Provolone (37% RDA), Camembert (35% RDA), Gouda (34% RDA), Fontina (33% RDA),Limburger (33% RDA), Mexican (32% RDA), Tilsit (31% RDA), ve Mozzarella (31% RDA) sodyum içermektedir..
8-KRAKER
•Krakerler yüksek düzeyde sodyum içermektedir.100 gram kraker(15 adet) yaklaşık 1715 mg (%71RDA) sodyum içermektedir. Kraker tüketirken tuz düzeyi dikkate alınmalı ve tüketim miktarı ona göre ayarlanmalıdır.
9- TURŞULAR
•Turşular yüksek düzeyde tuz içeren gıdalardır.
•Turşularda çeşide göre % 4‐6 tuz bulunmaktadır.Bu nedenle tuzu az sirke ve limonu fazla turşu tercih edilmeli veya tüketimden önce tuz, suyla alınmalıdır.
•100 gram zeytin 1556 mg (%65RDA) sodyum(%3.89 NaCL) içerir. Her iri zeytin %3 RDA dır . Günlük tuz ihtiyacımızı 7‐10 adet zeytin ile karşılamaktayız.
10-KURUYEMİŞLER
•Kuru yemişler özellikle tuzlu olarak tüketildiğinde yaklaşık %1.5 -3.0 tuz içermektedir.
•Bu tip tuzla kaplı kuruyemişten 250-300 gram tüketildiği zaman günlük tuz tüketim limitinin üstüne çıkılmaktadır.
Sodyum İçeriği Düşük Besinler
•Sebze ve meyveler genel olarak tuz içeriği düşük besinlerdir. Aynı zamanda potasyumdan zengindirler
•Süt-yoğurt ve kuru baklagillerde düşük sodyumlu beslenmenin önemli parçasıdırlar Ancak dikkat edilmelidir.

Bir Etiket İçinde Aşağıdaki İfadelerden Birisi Varsa O Besin Tuz Ya Da Sodyum İçeriyor Demektir
Türkiye’de Sadece Ekmekten Alınan Tuz 7.28gr/gün
Tipik Amerikan Diyetinde
Tuz Alım Kaynakları
•Günlük olarak alınan tuzun ;
•%15’i Sofrada ya da Pişirme sırasında eklenen,
•%5’i Besinlerde doğal olarak bulunan,
•%80’i Hazır işlenmiş besinlerden gelen
•DİYETİMİZDEKİ TUZ
•Kahvaltı tabağınızda neler var?
–1 dilim peynir
–2 dilim ekmek
–10 zeytin
–1 yumurta
–Domates
–Salatalık
Kahvaltı tabağınızda neler var?
•30 gram peynir 240 mg sodyum = 600 mg tuz
•2 dilim ekmek 300 mg sodyum = 750 mg tuz
•10 zeytin 1148 mg sodyum= 2870 mg tuz
•1 yumurta 60 mg sodyum = 150 mg tuz
•TOPLAM 1748 mg sodyum = 4370 mg tuz = 4,5 gr TUZ
•5 zeytin eksik
•Tuzsuz peynir seçilerek
2335 mg tuz = 2,3 GR TUZ yapılabilirdi
Kaşarlı tost ( 2 dilim ekmek, 2 dilim kaşar)
•2 dilim ekmek 300 mg sodyum= 750 mg tuz
•2 dilim kaşar 426 mg sodyum= 1065 mg tuz
•1815 mg sodyum = 1.8 GR TUZ
Kaşarlı tost; ( 2 dilim ekmek, tuzsuz peynir)
•2 dilim ekmek 300 mg sodyum= 750 mg tuz
•2 dilim tuzsuz peynir = 7.8 mg sodyum = 0.02 gr tuz
•750 mg = 0.7 GR TUZ
Gözleme (1 tam yufka, 2 dilim peynir)
•1 tam yufka 1000 mg sodyum= 2.5 GR TUZ
•60 gram peynir 480 mg sodyum=1.2 GR TUZ
= 3.7 GR TUZ

Gözleme; (1 tam yufka, 60 gr yağsız tuzsuz lor
peyniri)
•1 tam yufka 1000 mg sodyum= 2.5 GR TUZ
•60 gr lor peyniri 7.8 mg sodyum= 0.02 GR
TUZ (sodyumsuz gibi düşünebilir)
= 2.5 GR TUZ
Aşırı tuz tüketimini azaltmak için pratik öneriler
•Daima taze ve tuz eklenmemiş besinleri tercih edin
•Yemeklerin tadına bakmadan tuz eklemeyin•
•Tuz içeriği yüksek olan salamura besinleri (zeytin, peynir, turşu gibi) ve konserve besinleri daha az tüketin
•Daha fazla taze sebze ve meyve tüketin
•Satın aldığınız hazır besinlerin etiketlerini mutlaka okuyun ve daha az tuzlu olanları tercih edin
•Yemeğinizin lezzetini arttırmak için tuz yerine maydanoz, nane, kekik, dereotu, rezene, fesleğen, limon gibi besinler ile baharatları kullanın
•Ev dışında yemek yiyorsanız az tuzlu besinleri tercih edin
•Maden suları kaynağına göre farklı miktarda sodyum içerir, sodyum içeriğini etiketinden kontrol edin

SAĞLIĞINIZ İÇİN DAHA AZ TUZ TÜKETİN

•VÜCUDA ALINAN TUZUN GIDALARA GÖRE DAĞILIMI

Tuz Nedir ? ( Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğü )

T. C. ISPARTA VALİLİĞİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ OBEZİTE, DİYABET VE METABOLİK HASTALIKLAR BİRİMİ

—Dünya genelinde hızla artan kronik hastalıklardan ölen kişi sayısı ölümlerin büyük bir kısmını yaklaşık %60’ını oluşturmaktadır. Kronik hastalıklardan ölümlerin %80’i düşük ve orta gelirli ülkelerde gerçekleşmektedir. Eğer gereken önlemler alınmazsa 2015 yılında 41 milyon insanın kronik hastalıklardan dolayı öleceği tahmin edilmektedir. Kronik hastalıkların risk faktörleri elendiğinde kalp hastalıkları, felç ve tip 2 diyabetin %80’i, kanserlerin ise %40’ından fazlası önlenebilmektedir.
—TUZ NEDİR
Sofra tuzunun asıl adı sodyum klorürdür.
—TUZ
—Besinlerin pek çoğunun içinde bulunan ve tuzun ana maddesi olan sodyum, vücutta sıvı dengesinin sağlanması ve kan basıncının düzenlenmesinde sinir kas çalışmasında rol oynayan önemli bir mineraldir. Ancak fazla tuz tüketimi bazı hastalıklar için büyük risk faktörü oluşturur.
—Tuzun Vücuda Verdiği Zararlar
—Yüksek tansiyon (Hipertansiyon) oluşumunda, tuzun çok büyük önemi vardır. Bazı insanlarda, böbreğin tuz (NaCl) atma kapasitesi sınırlı olabilir ve gereğinden fazla tuz alınması, hipertansiyonun ortaya çıkmasına veya hipertansiyonun tedavisinde başarısızlığa yol açabilir.
—Sodyumdan zengin besinler
—Zeytin, turşu, salamura besinler, konserveler, tuzlanmış balık, tütsülenmiş besinler, peynir, salam,sucuk, sosis, et suyu tabletleri, karbonat, kabartma tozu, hazır soslar, ketçap, hardal, soya sosu, fastfood ürünleri, tuzlu kuruyemişler.
Sodyum içeriği düşük besinler
—Sebze ve meyveler genel olarak tuz içeriği düşük besinlerdir. Aynı zamanda potasyumdan zengindirler.
—Süt-yoğurt ve kuru baklagillerde düşük sodyumlu beslenmenin önemli parçasıdırlar Ancak dikkat edilmelidir.
—Sodyumsuz: Ürünün bir porsiyonundaki sodyum miktarı5 mg dan daha az ise bu ifade kullanılır.
—Çok düşük sodyumlu: Ürünün bir porsiyonunda 35 miligram veya daha az sodyum varsa bu ifade kullanılır.
—Düşük sodyumlu: Ürünün bir porsiyonunda 140 miligram veya daha az sodyum varsa bu ifade kullanılır.( 2. 5 katı tuz hesabı yapılırsa üründe 350 mg tuz olduğu düşünülebilir)
—Sodyumu azaltılmış: Üründeki sodyumu normale göre en az yüzde 25 oranında azaltılmış anlamına gelir.
—Günlük sodyum gereksinimi 2400 mg dır. Bu miktar, günlük 5 g civarında tuzla karşılanabilir.
—2008 yılında yapılan Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışmasına (SALTurk)göre ülkemizde tuz tüketimi çok fazladır (ortalama 18 gram/gün)
KÜLTÜRÜN BİR PARÇASI
FAZLA TUZUN ZARARLARI—
—Hipertansiyon, kan damarlarında basıncın artması durumudur. Tüm organ ve dokularda damar olduğu için hipertansiyon tüm vücudu etkileyebilir. Hipertansiyondan en çok etkilenen organlar; kalp, beyin, böbrekler, büyük atardamarlar ve gözlerdir.
Hipertansiyon bu organları etkileyerek kalıcı sakatlıklara ve ölümlere yol açabilir.
—Kemikler üzerindeki olumsuz etkisi: Aşırı tuz tüketimi, idrarda kalsiyum atılımını artırır. Bu ise kemiklerde kalsiyum kaybına neden olur. Kalsiyum kaybının artışı ise kemik erimesini (osteoporoz) ve kemiklerin kırılma riskini artırır.
—Diyet yapan kişilerin tuz tüketimine dikkat etmesi gereklidir.Çünkü fazla tuz, vücutta su tutulmasına yol açar ve bu durum kişide şişkinlik hissine neden olabilir. Ayrıca tuzun iştah açıcı bir özelliği olduğundan, özellikle diyet döneminde yüksek miktarda tüketilmemelidir.
—Hamilelerde sağlık sorunları yaratabilir.
—Fazla tuz tüketiminin bazı hamilelerde vücutta su toplanması yani ödemle birlikte yüksek tansiyona neden olduğu saptanmıştır. Hafif vakalarda bebek ya etkilenmez veya hafif düzeyde gelişme duraklaması gösterir. Fakat gelişmedeki duraklama 8 aydan sonra daha belirgin hale gelir. Hafif vakalarda genelde vaktinde doğum gerçekleşir. Ağır vakalarda ise 6 aydan sonra gelişme yavaşlar ve bebeğin sağlığı bozulduğundan erken doğum olur.
Kalp Yetersizliği
—En önemli nedenlerinden biri :
—Hİpertansiyon
Böbrek Yetersizliği
—En önemli nedenlerinden biri :
—Hİpertansiyon
Damar Sertliği
—En önemli nedenlerinden biri :
—Hİpertansiyon
—Hipertansiyon Nedenleri
1.Aşırı sodyum alımı, tuz tutulumu
2.Böbreklerin tuzu atamaması
3.İntraseluler Na+ve Ca++artışı
—Diğer faktörler:
—Obezite
—Alkol
—Sigara içimi
—Polisitemi
—Nonstreoid ilaçlar
Dünya Sağlık Örgütü
—Hipertansiyon, bütün dünyada;
önlenebilir ölüm nedenleri arasında
1.sırada
—Ülkemizde her 4 ölümden 1’nin nedenidir.
—Ülkemizde erişkin nüfusta yaklaşık 15 milyon hipertansif var.
—Sadece ekmekten alınan tuz 7.28gr/gün
—HT da Hedef organ hasarı•
—Kalp Kalp damar hastalıkları,Kalp Yetmezliği
—Beyin Felç
—Böbrek Proteinüri, böbrek yet.
—Göz Retinopati-körlük
—Arterler Aortdiseksiyonu Periferikvaskülerhastalık
—Tuz alımı

KB

Felç

Kalp Krizi

Kalp yetersizliği

Mide kanseri-Kemik erimesi
—•Yaşam Tarzı Değişikliği önerisi;
—Bir formalite olmamalı,
—Üzerinde ciddi olarak durulmalıdır.
—Kilo vermek (10 kg)Vücut kitle indeksi: 18.5-24.95
—Tuz kısıtlaması
—KB’de azalma
—Hipertansiyon diyeti
—Fiziksel aktivite
—Günde en az 30 dk yürüyüş
—Alkol tüketimini azaltmak
—Meyve ve sebzeden az yağlı süt ürünlerinden zengin, yağ içeriği zengin, yağ içeriği düşük beslenme.
Tuzu Azaltmak İçin Neler Yapılmalıdır?
—Hekimlerin büyük çoğunluğu, yemeğin tuzsuz yapılıp, sofrada tuz eklemenin daha az tuz almaya yardım edeceği kanısındadır. Özellikle sıcak yenen tahıllarda (pilav, makarna…) bu çok işe yarayabilir.
—Yemeklerin daha az tuzla yapılması ve sofrada yemeklere tuz eklemekten kaçınılması da ikinci bir yöntem olarak tavsiye edilmektedir.
—Satın alınan ürünlerin etiketleri mutlaka okunmalı, sodyumu (tuzu) azaltılmış veya tuzsuz ürünler tercih edilmelidir.
—Yemeklerin lezzetini artırmak için tuz yerine maydanoz, nane, kekik, dereotu, rezene, fesleğen gibi bitkilerle, baharatlar, limon, sirke, yoğurt kullanılabilir.
—Tuzlanarak hazırlanan salam, jambon gibi besinler, konserveler, hazır çorbalar, hazır karışımlar, salamuralar (turşu, zeytin vb), hardal, ketçap, konserveler ve hazır sosların tuz içeriği çok fazladır. Bu besinlerden olabildiğince uzak durulmalıdır.
—Bol su içilmeli, şişe ve maden sularının sodyum içeriği etiketinden kontrol edilmelidir.
—Sebze ve meyve tüketimi artırılmalıdır.
—Et olarak konserve ve tütsülenmiş (füme) ürün tüketiminden kaçınılmalıdır.
—Daima taze ve az tuzlu veya tuzsuz besinler tercih edilmelidir
Ne Kadar Tuz Almalıyız?
—Sağlıklı yaşam kurallarından biri de günlük sodyum ihtiyacını karşılayacak şekilde tuz tüketmektir. Günlük sodyum ihtiyacı 2400 miligramdır. Bu miktar günlük 5 gram civarında tuzla karşılanabilir. Besinlerin içinde bulunan doğal tuz (sodyum) bireylerin günlük ihtiyacını karşılar.
—ETİKETLERDEKİ SODYUM MİKTARINI 2.5 İLE ÇARPARAK TUZ MİKTARINI KOLAYCA HESAPLAMAK MÜMKÜN.
—Güvenli Sodyum alımı 1500-2400 mg arasında (4-6 g tuz) tutulmalıdır.. Tuz tüketiminin 9-12 gr dan önerilen miktar olan 4-6 gr düşürülmesi kan basıncının dengelenmesi ve kardiyovasküler hastalık riskinde önemli rol oynamaktadır.
—İYOTLU TUZ
— Tuzun önerilen miktar kadar tüketilmesinin yanında tüketilen tuzun iyot içeriği de son derece önemlidir. Çünkü iyot yetersizliği;
—İYOTLU TUZ KULLANMAZSAK! BEBEK VE ÇOCUKLARDA:
—Büyüme Geriliği
—Zeka Geriliği
—Cücelik
—GEBELERDE:
—Düşük ve Ölü Doğum Yapma Riski
—HER YAŞTA:
—Guatr Hastalığı Görülür
—Pişirme sırasında oluşacak iyot kaybının en aza indirilmesi için, tuz yemeklere pişirme sonrası eklenmelidir. Saklama sırasında oluşacak iyot kaybını önlemek için ise iyotlu tuz, serin, kuru, ışıksız ortamda ve koyu renkli cam kaplarda saklanmalıdır. Koyu renkli ambalajlarda satılan iyotlu tuzları almaya dikkat edin.
—Sofra tuzları iyotla zenginleştirilmiştir. Çok az miktarda (1/4 çay kaşığı) iyotlu tuz, günlük iyot gereksinimini karşılamak için yeterlidir.
—Dikkat !
Tuz alımı sadece bedensel çalışma sırasında, aşırı sıcak havalarda ya da fazla egzersiz yapıldığında terleme ile sodyum kaybı olduğundan, su ile birlikte bir miktar artırılmalıdır
—TUZ YERİNE GÖRE ZEHİR, YERİNE GÖRE PANZEHİRDİR. BU NEDENLE YERİNDE KULLANMASINI BİLMEK GEREKİR.
—Yemek için yaşamamalı sadece yaşamak için yemeliyiz