Etiket Arşivleri: Piknometre

Ayranda Yoğunluk Tayini

  1. AMAÇ ve KAPSAM

Ayranda yoğunluğun  Piknometre veya Laktodansimetre metotların dan biriyle yapılmasını kapsar.

  1. PRENSİP

Piknometre Metodu: Metodun prensibi, belli hacimdeki ayranın 20oC’deki yoğunluğunun, Piknometre ile suyun aynı sıcaklıktaki kütlesine oranı ile bulunmasıdır.

Laktodansimetre Metodu: Laktodansimetre ile sıcaklık faktörü dikkate alınarak okunması ile yoğunluk bulunur.

  1. ALET VE EKİPMANLAR

  • Piknometre

  • Laktodansimetre

  • Silindir

  • Hassas Terazi

  1. KİMYASAL MADDELER 

       Etil Alkol

  1. UYGULAMA

Piknometre İle; Piknometre şişeleri Önce Etil Alkol, sonra su ile iyice temizlenir,kurutulur ve kapaklı olarak darası alınır (A). Taze, kaynatılmış soğutulmuş 15 oC deki su ile ağzına kadar hava kabarcığı kalmayacak şekilde doldurulur. Kapağı  kapatılır ve taşan su bir filitre kağıdı ile silinir . Sıcaklık 15 oC’ı gösterdiği anda tartılır (A2).Sonra su boşaltılır , piknometre tekrar kurutulur. Bu kez iyice karıştırılmış 15 oC’deki ayran numunesi doldurulur ve kapağı kapatılır. Taşan ayran filitre kağıdı ile silinir piknometre termometresi 15 oC’i gösterdiği anda tartılır (A1).

Laktodansimetre ile ; Ayran 15 oC’de hava kabarcığı kalmayacak şekilde karıştırılıp, Silindir içine köpürtmeden dökülür. Laktodansimetre içine batırılıp, sabit kaldığı nokta okunur. Üzerindeki termometreden numunenin sıcaklığı da kaydedilir. Tam 15 oC de okunan yoğunluk bulunur(L.D) Mesela L.D=27 ise Yoğunluk 1,027 olarak kabul edilir. Numunenin sıcaklığı kaç derece fazla veya eksik ise her derece 0,2 faktörü ile çarpılarak eklenir veya çıkarılır. 15 oC’deki sıcaklıktaki değer esas alınır.

  1. HESAPLAMA    

       Piknometre İle;

A = Piknometrenin boş ağırlığı (gr)

A1 = Dara + ayran ( gr )

A2 = Dara + Saf Su(gr)

Y  = Yoğunluk

Y=( A1-A)/(A2-A) = Özgül Ağırlık ( gr / cm3)

  1. KAYNAK

T.S. 1018 / Nisan 1994

Yağlarda Özgül Ağırlık Tayini ( Araş. Gör. Safa KARAMAN )

20ºC’de belirli hacimdeki yağın ağırlığının aynı sıcaklık ve hacimdeki suyun ağırlığına oranı özgül ağırlık olarak tanımlanmaktadır. Genel olarak yağlara özgü fiziksel bir parametredir. Yağların ortalama özgül ağırlık değerleri bellidir ve bu şekilde bir analizle yağın özellikleri hakkında bilgi sahibi olunabilir. Tanımdan da anlaşılabileceği gibi özgül ağırlık, iki ağırlığın bir birine oranı olması nedeniyle birimsiz bir özelliktir. Piknometre özgül ağırlık tayininde kullanılan ve hacmi kesin olarak belli olan cam malzemelerdir. Analizde tartım temel işlem olduğu için piknometrelerin temizliği özel bir öneme sahiptir. Genel olarak cam malzemelerin temizliğinde fazlaca kullanılan bir yöntem kromik asit muamalesidir. Kromik asit ile ticari derişik sülfirik asidin karışımından meydana gelen bu karışımın kuvvetli oksitleme ve çözme gücü bulunmaktadır. Hazırlanışı oldukça basit olup şöyledir: yaklaşık 5 g sodyum dikromat 250 ml’lik bir beherde 5 ml su içinde çözülür ve o üzerine sürekli karıştırılarak 100 ml derişik ticari sülfirik asit yavaşça ilave edilir. 70-80 C’ye o yükselen sıcaklığın 40 C’ye kadar soğuması beklenir ve hazırlanan çözelti cam kapaklı bir şişeye aktarılır. Deneyin gerçekleştirilebilmesi için piknometre, hassas terazi ve soğutmalı su banyosuna gereksinim vardır. Öncelikli olarak piknometreler iyice yıkanıp kurutulduktan sonra 20 ºC’de daraları alınır. Daha sonra piknometrelere hava kabarcığı kalmayacak şekilde 15-18 ºC’deki saf su doldurulur ve kapakları kapatılır. Kapakları kapatıldıktan sonra piknometre hacmini aşan kısım kapağın kılcal hattından dışarı taşacaktır. Daha sonra sıcaklığı sabitlenmiş bir su banyosunda (20 oC) yaklaşık 30 dakika süreyle boğazlarına kadar suya batmış vaziyette bekletilir. İşlem sonunda piknometre yüzeyi iyice kurulanmalıdır. Kurulama sonrasında tartım yapılır ve kaydedilir. Aynı işlemler aynı piknometrede bir de özgül ağırlığı belirlenecek olan sıvı yağ için yapılır. Tartım sonuçları not edilir. Aşağıdaki formül vasıtasıyla sıvı yağın özgül ağırlık değeri belirlenir. Özgül ağırlık = (yağ + piknometre darası (g))-(piknometre darası) (su + piknometre darası (g))-(piknometre darası) Bitkisel sıvı yağların özgül ağırlıkları 0,910-0,930 arasında değişmektedir. Mineral yağların özgül ağırlıkları 0,850-0,920 arasında değişirken, reçine yağlarının özgül ağırlıkları 0,960-1,000 arasındadır. Bitkisel sıvı yağlar içerisinde yalnızca hint yağının özgül ağırlığı diğerlerinden oldukça yüksektir (0,950-0,970). Bu nedenlerden ötürü özgül ağırlık belirtmesi yağların kaynağı hakkında yaklaşık bir fikir edinmek için yapılmaktadır. Yemeklik Yağ Teknolojisi Uygulama Dersi Modül-2 Araş. Gör. Safa KARAMAN

Gıda Analiz Cihazları

1-HPLC Cihazı: 5-15 mikron metre kadar ince tanecikli ve 2-5mm çaplı kolonlarda 100-200 atm basınç altında gerçekleştirilen sıvı-sıvı kromotografidir (hem nitel hem nicel analiz imkanı veren yüksek basınçlı sıvı kromotografisi,yüksek performenslı sıvı kromotografisi olarakta  bilinir.) Dünyada en yaygın kullanılan kimyasal analiz yöntemidir.’’çevre sıcaklığında termal olarak kararsız bileşikleri ve yüksek polarlıktaki bileşikleri herhangi bir türevlendirme olmaksızın ayırabilir ve analiz edebilir.

2-ICP OES Cihazı: 70 civarında kimyasal elementin eser,minör ve majör konsantrasyon düzeylerinde ve aynı anda analizine olanak tanıyan hızlı bir tekniktir.Bütün ağır element analizlerinde kullanılır.

3-GC MS Cihazı: Kimya alanında gazların ve uçucu maddelerin analizleri ve ayrılmasında uygun bi metod olarak yaygın bir şekilde kabul edilmiştir.bir karışımda gaz halinda bulunan veya kolayca buharlaşanbilen bileşenlerin birbirinden ayrılması amacıyla gaz kromatografisi yöntemi kullanılır.

4-Değirmen: Buğdayı un haline getirerek analize hazırlar.5 dişli bir değirmen,un analizlerinde kullanılır.

5-Öğütücü: Büyük taneleri öğüterek istenilen büyüklüğe getirerek analize hazırlar.büyüklüğünü tayin eder.

6-Gluten makinesi: Gluten analizlerinde kullanılır.tampon çözeltisiyle yıkanarak gluten elde edilir.buğday ve un analizlerinde kullanılır.

7-Gluten santrifüjü: Elde edilen gluteni merkezkaç kuvvetiyle 5 dk da suyu süzülür.

8-Etüv: Rutubet analizi için kurutma işlemi yapılır.

9-Protein: yakma ünitesi:yakma ve destilasyon işlemi yapılır.

10-Kül fırını:Numune yüksek sıcaklıkta yakılarak kül haline getirilir.kül analizlerinde kullanılır.

11-İnkübatör: İstenilen sıcaklık aralıklarında mikroorganizmaların üremesi sağlanır.

12-otoklav:121 0C de besiyerlerin ve cam malzemelerin sterilizasyonunu sağlar.

13-Mikroskop: numunenin içindeki en küçük yapı taşlarını görmeyi sağlar.

14-Süt Santrifüjü: Yağ Tayini yapılır.

15-Hamselüloz

16-Refraktometre: Kırılma indisi ve nem analizi yapılır.

17-Soxlet-Yağ Tayin Cihazı

18-Tintometre: Renk Tayini yapılır.

19-Sedimantasyon Cihazı: Unun ekmeklik kalitesi ve protein miktarını bulmak için kullanılır.

20-Hektolitre: Tahılların hacim ağırlığı bulunur.

21- Piknometre: Sıvıların Yoğunluğu bulunur.

Sıvılarda Özgül Ağırlık tayini ( Öğr.Gör. Kağan AYANOĞLU )

Şarkîkaraaaç Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi Programı Ders Notları

Öğr. Gör. Kağan Ayanoğlu

SIVILARDA ÖZGÜL AĞIRLIK TAYİNİ: PİKNOMETRE

Piknometreler küçük, hafif, sabit hacimde ve çoğunlukla camdan yapılmış kaplardır. Aynı hacimdeki su ve sıvıların sabit derecedeki ağırlıkları dorudan tartılır. Aynı hacimdeki su ve sıvının ağırlıklarının oranı özgül ağırlığı verir.

3.1.16.1. Piknometre ile özgül ağırlık tayini :

Muhtelif tip ve şekillerde piknometreler vardır. Welt piknometresi şekil; 14.de görüldüğü gibi kapağının ucunda kapiller boru olan bir balondan ibarettir.