Etiket Arşivleri: Mentha

Nane, Tüylü Yüksük Otu ve Lavanta Sunumu

NANE

Mentha cinsine ait 25-30 kadar tür ve alt tür bilinmektedir. Nane kurutulmuş yaprakları ve toprak üstü aksamı kullanılan bir bitkidir. Ticari tanımı Menthae piperitae folium ve Herba Menthae’dır. Kültürü yapılan bitkilerin ticareti yapılmaktadır. Nane bitkisinin en önemli olan kısmı ise uçucu yağıdır.

Nanenin tıbbi yönden iştah açıcı, hazım düzenleyici, gaz giderici, kramp çözücü, safra atıcı, özellikleri bulunmaktadır. İçerdiği tanenlerin yardımıyla mide-bağırsak enfeksiyonlarının tedavisinde olumlu etkisi bilinmektedir. Soğuk algınlığına karşı da kullanılmaktadır.

Üretilen nanelerin büyük bir kısmı destilasyon ile uçucu yağ eldesinde kullanılır ve uçucu yağın büyük bir kısmıda kozmetik ve gıda sanayinde kullanılmaktadır. İyi bir nane uçucu yağı en az %40
Menthol ve %18-25 arasında Menthon içermeli, Menthofuran ve Pulegon oranı minimum düzeyde bulunmalıdır.

DİGİTALİS LANATA (Tüylü Yüksük Otu)

Kökeni, Yayılışı, Ekonomik Önemi

Balkanlar, Tuna nehri ülkeleri ve Karadeniz Bölgesinde doğal olarak yetişmektedir. Kültürü yapılan bitkilerin ticareti yaygındır. Kurutulmuş yaprakları kullanılmakta olup, başlıca ihracatçı ülkeler Romanya, Macaristan ve Yugoslavya’dır. Almanya’nın kendi üretimi dışında yıllık yaklaşık 750 t. İthalatı bulunmakta ve bu miktar için 2 milyon Euro ödemektedir.

Etken Maddeleri ve Kullanımı

Tüylü Yüksük Otu % 0.4 – 1.0 oranında kalbe etkili glikozidler içermektedir. Bu glikozidlerin başında Lanatosid A,B,C,D,E ve
Digoxin gelmektedir. Yüksük otu ayrıca sekonder glikozidler (Digitoxin, Gitoxin), Saponin ve Digilanidaz enzimi içermektedir.
Digitalis lanata çok önemli bir ilaç sanayi drogu olup, kalp kaslarının kuvvetlendirilmesi amacıyla kullanılan ilaçların yapımında önemlidir. Bitkinin tüm kısımları zehirlidir. Bazı ilaç firmalarının Digitalis lanata’dan elde ettikleri bazı kalp ilaçlarına örnek olarak Cedilanid (Sandoz), Celedigal (Beiersdorf), Lanimerck, Digimerck (Merck) Pandical (Beiersdorf) digarin, Novochigal gösterilebilir.


Kaynak: https://abs.cu.edu.tr/Dokumanlar/2016/TBP348/705783709_y-tibbi_bitkiler_nane-digitalis-lavanta-iv_kisim.pptx

Baharatların Sınıflandırılması

Bitkiler insanlığın varoluşundan beri hayatın vazgeçilmez temel kaynaklarındandır. İnsanlar tarafından kullanılan besinler bitkisel ve hayvansal kaynaklıdır. Allium, Micromeria, Origatum, Mentha ve Thymus cinslerinden bazı türlerinde olduğu gibi bitkiler besin maddesi olarak kullanılmalarının yanı sıra koku ve tat verici olarak da kullanılırlar. İnsan beslenmesinde kullanılan bitkilerin çeşitli işlemlerden geçmesinden sonra, genellikle gıdalara lezzet vermek amacıyla kullanılan ürünlerine baharat denir. Antik uygarlıklarda çok sayıda baharatların bilindiği, üretildiği ve çeşitli amaçlarla kullanıldığı bilinmektedir. Mezopotamya’da bulunan tarihi kayıtlarda hardal, rezere, kekik ve safran gibi baharatların adı geçmektedir. Tarihi devirler içinde incelenen baharatlar genellikle tıpta ve beslenmede birbirini tamamlar biçimde kullanılmıştır. İlk çağlarda baharatların ham olarak kullanımı söz konusu iken 15. yüzyılın sonlarına doğru gıda ürünlerinde kullanımları önem kazanmıştır. Bu durum 19. yüzyıla kadar süregelmiştir. 19. yüzyılda kimya bilimindeki gelişmelere paralel olarak baharatların etkili maddeleri belirlenmeye, çeşitli yöntemlerle türevlerinin elde edilmesin başlanmıştır. Bu ürünlerin yemeklere katılarak çeşni verilmesi zamanla artmıştır. Gıda bilim ve teknolojisindeki ilerlemeler çok sayıda baharat türevini ortaya koymuştur. Değişen ve gelişen beslenme alışkanlıkları, etnik yemeklere ve ilginç damak zevklerine yöneliş, yeni gıdaların ortaya çıkması (fast-food), bazı teknolojik gerekler, baharatlardan çeşitli formlarda ve alanlarda yararlanılmasını gündeme getirmiştir. Baharatın doğrudan kendisinin tüm veya öğütülmüş formda gıdalara katılması hala önemini korumakla birlikte, çözünür ürünlerin eldesi ve kullanılması birçok avantaj sağlamaktadır (Biberiye ekstraktının gıda ambalajlarında antioksidatif etki meydana getirmesi). Steril tüm veya öğütülmüş baharatların yanı sıra, çeşitli ekstartlar (oleorezin vb.), uçucu yağlar, kapsullenmiş ürünler, sıvı aromalar, değişik karışımlar gibi çok sayıda türev, ticarette ve gıda teknolojisinde yerlerini almış, özel uygulamalar gözetiminde tercih edilir duruma gelmişlerdir.