Etiket Arşivleri: Kalsiyum

Kalsiyum, Fosfor ve D Vitamini Metabolizması ( Ebru Bekiroğlu YILMAZ )

Kalsiyum, Fosfor ve D Vitamini Metabolizması

Ebru Bekiroğlu Yılmaz

Renal tübüler Hastalıklar Kursu, Ankara

Konuşma Akışı

 Kalsiyum dengesi

 Fosfor dengesi

 Kalsiyum ve fosfor metabolizması (kemik, intestinal, renal)

 Kronik böbrek yetmezliğinde kalsiyum ve fosfor metabolizması

Kalsiyum Dengesi

Homeostaz                   Bağırsak, Kemik, Böbrek

Günlük oral alım       1.000 – 1.300 mg

Günlük net emilim   %20‐25 (100‐200 mg) İnfant %40‐45, LBW %80

Düzenleme           PTH D vitamini PTHrp (gebelik, süt, malignite)

• Kemik mineralizasyonu ve hücresel işlevler için gerekli kalsiyum düzeyini kalsiyum alım, emilim, atılım döngüsü belirler.

• Erişkin vücut ağırlığının (VA) %2’si, doğumda VA %0,9’u kalsiyumdur. Erişkin zirve kemik kitlesinde olduğu için sıfır kalsiyum dengesindedir.

• Gelişme çağında günlük pozitif 150‐200 mg net kalsiyum kazanımı iskelet gelişimi için gerekir.

• Yaşla kemik kaybına bağlı negatif kalsiyum dengesi oluşur.

Toplam vücut kalsiyumunun

%99 yavaş bir şekilde değişebilen, iskelet kristalleri hidroksiapatit

%1 hızlı değiştirilebilen, hücre dışı sıvı ve yumuşak dokuda

Kalsiyum ve fosfat, birlikte kemiğin hidroksiapatit kristalini (Ca10[PO4]6[OH]2) oluşturur.


Kaynak: http://cocuknefroloji.org/wp-content/uploads/2016/06/ebru_bekiroglu.pdf

Mineraller ( Öğr.Gör. Suzan Cömert ÖZATA )

MİNERALLER

Öğr.Gör. Suzan Cömert Özata

KALSİYUM

Kemiklerin, dişlerin yapımı

Kasların kasılması

Sinirlerin çalışması

Normal kan basıncının sağlanması

Hücrelerin bir arada tutulması

Yetersizliği

Raşitizm

Osteomalasia

Osteoporoz

Kalsiyum emilimini D vitamini, laktoz, C vitamini, organik asitler ve bazı amino asitler kolaylaştırır.

Yumurta sarısı, kurubaklagiller, yağlı tohumlar

Fosfor

Kalsiyumla birlikte kemiklerin, dişlerin oluşumunda, besinlerin metabolizmasında görevli enzimlerin yapısında bulunur

Hücre çalışması (hücre içi – dışı sıvı dengesi)

Yetersizliği

Sık görülmez

Uzun süreli İlaç kullanımıda fosfor emilimi azalır

Kas, kemik, sinir sis. Aksaklıkları

Süt, et, tavuk, balık, yumurta, tahıllar, kurubaklagiller, yağlı tohumlar

Sodyum – Potasyum – Klor

Vücut su dengesi

Asit baz dengesi

Kasların çalışması

Yetersizliği

Halsizlik

Kas krampı

Baş dönmesi

Kalp ritmi bozukluğu

Potasyum yetersizliği iştahsızlık, mide bulantısı


Kaynak: http://content.lms.sabis.sakarya.edu.tr/Uploads/51455/35393/mineraller.ppt

Mineraller

MİNERALLER

Makroelementler

>50 mg/kg vücut ağırlığı

Kalsiyum % 1.50

Fosfor % 1.00

Magnezyum % 0.04

Sodyum % 0.16

Potasyum % 0.20

Klor % 0.11

Kükürt % 0.15

Mikroelementler *Toksik elementler

<50 mg/kg vücut ağırlığı

Demir

Aluminyum

*Bakır

Brom

Mangan

*Nikel

Çinko

Vanadyum

Kobalt

Kalay

*Molibden

*Arsenik

*Selenyum

Lityum

İyot

*Kurşun

Krom

*Kadmiyum

*Flor

Kalsiyum

İskelet, diş, canlı hücre ve doku sıvılarının önemli bir yapı maddesi

% 98-99’u iskelette

Kemik külünde % 36.5 Ca

Kemikte hidroksi apatit biçiminde fosforla bağlanmış olarak

Kalsiyum Kaynakları

Bol yapraklı yeşil yemler, özellikle baklagiller ↑

Hayvansal kökenli yemler ↑

CaCO3, DCP, midye kabuğu ↑

Tahıl taneleri, kök ve yumru yemler ↓

Emilimi Etkileyen Faktörler

→ Ca-fitat, Ca-okzalat

Rasyonda yağ fazlalığı

Rasyonda Fe, Al, Mg fazlalığı

Laktoz, vitamin D, lizin

Metabolizmada Kalsiyum

Kemiklerin yapısında

Sinirsel uyarımların iletiminde

Kanın pıhtılaşmasında (Plazmada Ca + trombin)

Kasların kontraksiyonu için gerekli enzimlerin aktivitesinde, kalp kasının düzenli çalışmasında (kan Ca düzeyi ↑ ⇔ kalp çalışması ↑)

Tripsin enziminin aktivitesinde

Tükürüğün yapısında yer alarak rumen pH’sının ayarlanmasında

Yumurta kabuğu ve süt oluşumunda


Kalsiyumca Zengin Gıdalar ve Kalsiyumun Biyolojik Yararlılığı ( Prof. Dr. Sedef Nehir El )

Kalsiyum ve Sağlık :

Kalsiyumun günlük alınması
Kemik sağlığı
Diş sağlığı
Kas hareketi
Sinir iletimi
Kanın pıhtılaşması fonksiyonları için önemlidir .
Yeterli alınmadığı durumlarda ,kandaki seviyesini normale ulaştırmak için kalsiyum deposu olan kemiklerden çekilir.

Ne kadar kalsiyum fazladır ?

Günde 2500 mg dan fazla kalsiyum alımı zararlıdır. Aşırı kalsiyum alımı
Pekliğe Böbrek taşlarına Gıdalardan demir ve çinkonun emiliminde zayıflığa neden olur.

Kalsiyumu nasıl almalıyım ?

Kalsiyum alımında en iyi yol kalsiyumca zengin gıdaları tüketmektir. Kalsiyumun gıdalardan alınması kalsiyumun emilimini arttıran diğer değerli besin öğelerinin de birlikte alınmasını sağlayacaktır.