Etiket Arşivleri: Amaryllidaceae

Soğan Yetiştiriciliği

  • Soğan Yetiştiriciliği

  • Amaryllidaceae

  • Allium cepa L.

  • Ana vatanı

  • Soğan bir Batı Asya bitkisidir.

  • Belucistan, Afganistan, Türkistan, İran ve Doğu Anadolu ana vatanı olarak kabul edilmektedir.

  • Akdeniz ülkelerinden çıkarak dünyaya yayılmıştır.

  • Üretilen türler

  • Allium cepa (kuru-taze kültür soğanı) (Kültürü yapılan soğan türüdür ve generatif yolla çoğaltılmaktadır)

  • Allium cepa var. viviporum (gal soğanı Hindistan ve Pakistan) (Apomiksis yolu ile çoğaltılır. Çiçeklerde döllenme olmaksızın tohum oluşur ve bununla çoğaltılır)

  • Allium fistulosum (Japon soğanı-taze) (Çin ve diğer uzak doğu ükelrinde yeşil soğan olarak üretilmektedir. Baş oluşturmuyor)

  • Allium shenopraseum (Çok yıllık yaprak soğanı) (Çok yıllık yeşil soğan amaçlı üretilen bir türdür. Hasat edildikçe yaprak verir. Yıl içinde 1’den fazla hasad edilebiilr.

  • Allium ascalonicum (Şalot) (Kuru soğana benzeyen, fazla acı olmayan ve sarımsak gibi 3-5 adet diş oluşturan bir tür. Kokusu da azdır)

  • Besin değeri

Taze olarak tüketilenlerde % 8-10, muhafaza edilenlerde %10-12 KM bulunmaktadır.

%1-1.5 protein, % 0.3 yağ içermektedir.

10-15 mg C vitamini içermektedir

B komplex vit. Zengin

Na, Fe, P, K  içermektedir.

Allyl sülfit (Acılık ve koku veren madde)

  • Botanik özellikleri

  • Soğanlarda Erkek Kısırlık

    (male sterility)

  • S msms—— Kısır

  • S MsMs—– Fertil

  • S Msms —– Kısır

  • F MsMs —— Fetil

  • F Msms —— Fertil

  • F msms ——- Fertil

  • Soğan Şekilleri

  • Çok basık

  • Basık

  • Basık yuvarlak

  • Yuvarlak

  • Uzun yuvarlak

  • Silindirik

  • Topaç

  • Konik

  • Yetiştirme İstekleri

  • Yetişirme Şekli

  • Soğan 4 şekilde yetiştirilmektedir

–Doğrudan tohumla üretim

–Arpacık (kıska) ile üretim

–Fide ile üretim

–Tepe soğanı ile üretim

  • Fide ile yemeklik soğan üretimi

  • Yeşil Soğan Üretimi

  • Kültürel İşlemler

  • Olgunluk hasat ve depolama

  • Hastalık ve Zararlılar

  • Hastalıklar

–Mildiyö

–Pass

–Pembe kök

–Beyaz çürüklük Kuru çürüklük

–Soğan rastığı

–Yumuşak çürüklükler (Pseudomonas ve Erwinia türleri

  • Tohum üretimi

  • Depolama

  • Hevenk halinde muhafaza

 (Bu yöntem yazlık soğanlarda uygulanır ve tam kurumamış soğanlar başlar dışarı gelecek şekilde örülür (8-10 kg) serin ve havadar yerleri asılarak saklanır. Saklama süresi 2-4 ay, kayıplar % 40-60)

  • Lodalarda muhafaza

(İç bölgelerimizde uygulanır. Tarlanın su basma riski olmayan bir yerine, yerden 20-30cm yüksekte ızgara şeklinde ağaçtan palet oluşturulur. Üzerine buğday sapı serilir, sonra 2-3 sıra soğan serilir, sonra buğday sapı serilir ve 1.6-1.8 m kadar yüseltilir. Lodanın üstü su geçirmeyecek bir materyal ile yanlar açık kalcak şekilde örtülür. 6-8 ay muhafaza, kayıp % 40-60)

  • Basit muhafaza

( Sıcaklık ve nem kontrolü olmayan basit yapılarda yapılan muhafazadır. Havlandırılabilen nemden korunmuş yapılar kullanılmaktadır. 8 ay muhafaza, %30-40 kayıp)

  • Atmosfer kontrollü depolarda muhafaza

(Kontrollü koşullarda yapılan muhafazadır. 8-9 ay muhafaza edilebilir. 1-2 oC ‘de 5 70-75 oransal nemde muhafaza yapılmaktadır. Kayıplar % 5 civarındadır.


Pırasa Yetiştiriciliği

PIRASA YETİŞTİRİCİLİĞİ

Amaryllidaceae

Allium ampeloprasum L (syn A. porrum)

Ekonomik önemi, Anavatanı ve Yayılma alanı

Ülkemizde yılın her dönemi üretimi yapılabilen bir sebzedir. Taze olarak ve bazen de kurutularak tüketilmektedir.

Yıllık üretimimiz 310 bin ton. Ülke içinde tüketilmekte bazen ihracatı da yapılmaktadır.

Anavatanı olarak İtalya’dan başlayıp Suriye, Filistin ve Mısır’ı içine alan Akdeniz havzası  kabul edilmektedir.

  1. porrum, A. ampeloprasum’dan gelişmiştir.

Pırasalar yazlık ve kışlık olarak ikiye ayrılmaktadır.

Kışlık ve yazlık pırasalar

Botanik Özellikleri

Yetiştirme istekleri

Fide ile üretim

Bakım işlemleri

Olgunluk Hasat ve Depolama

Tohum üretimi