Soğan Yetiştiriciliği

  • Soğan Yetiştiriciliği

  • Amaryllidaceae

  • Allium cepa L.

  • Ana vatanı

  • Soğan bir Batı Asya bitkisidir.

  • Belucistan, Afganistan, Türkistan, İran ve Doğu Anadolu ana vatanı olarak kabul edilmektedir.

  • Akdeniz ülkelerinden çıkarak dünyaya yayılmıştır.

  • Üretilen türler

  • Allium cepa (kuru-taze kültür soğanı) (Kültürü yapılan soğan türüdür ve generatif yolla çoğaltılmaktadır)

  • Allium cepa var. viviporum (gal soğanı Hindistan ve Pakistan) (Apomiksis yolu ile çoğaltılır. Çiçeklerde döllenme olmaksızın tohum oluşur ve bununla çoğaltılır)

  • Allium fistulosum (Japon soğanı-taze) (Çin ve diğer uzak doğu ükelrinde yeşil soğan olarak üretilmektedir. Baş oluşturmuyor)

  • Allium shenopraseum (Çok yıllık yaprak soğanı) (Çok yıllık yeşil soğan amaçlı üretilen bir türdür. Hasat edildikçe yaprak verir. Yıl içinde 1’den fazla hasad edilebiilr.

  • Allium ascalonicum (Şalot) (Kuru soğana benzeyen, fazla acı olmayan ve sarımsak gibi 3-5 adet diş oluşturan bir tür. Kokusu da azdır)

  • Besin değeri

Taze olarak tüketilenlerde % 8-10, muhafaza edilenlerde %10-12 KM bulunmaktadır.

%1-1.5 protein, % 0.3 yağ içermektedir.

10-15 mg C vitamini içermektedir

B komplex vit. Zengin

Na, Fe, P, K  içermektedir.

Allyl sülfit (Acılık ve koku veren madde)

  • Botanik özellikleri

  • Soğanlarda Erkek Kısırlık

    (male sterility)

  • S msms—— Kısır

  • S MsMs—– Fertil

  • S Msms —– Kısır

  • F MsMs —— Fetil

  • F Msms —— Fertil

  • F msms ——- Fertil

  • Soğan Şekilleri

  • Çok basık

  • Basık

  • Basık yuvarlak

  • Yuvarlak

  • Uzun yuvarlak

  • Silindirik

  • Topaç

  • Konik

  • Yetiştirme İstekleri

  • Yetişirme Şekli

  • Soğan 4 şekilde yetiştirilmektedir

–Doğrudan tohumla üretim

–Arpacık (kıska) ile üretim

–Fide ile üretim

–Tepe soğanı ile üretim

  • Fide ile yemeklik soğan üretimi

  • Yeşil Soğan Üretimi

  • Kültürel İşlemler

  • Olgunluk hasat ve depolama

  • Hastalık ve Zararlılar

  • Hastalıklar

–Mildiyö

–Pass

–Pembe kök

–Beyaz çürüklük Kuru çürüklük

–Soğan rastığı

–Yumuşak çürüklükler (Pseudomonas ve Erwinia türleri

  • Tohum üretimi

  • Depolama

  • Hevenk halinde muhafaza

 (Bu yöntem yazlık soğanlarda uygulanır ve tam kurumamış soğanlar başlar dışarı gelecek şekilde örülür (8-10 kg) serin ve havadar yerleri asılarak saklanır. Saklama süresi 2-4 ay, kayıplar % 40-60)

  • Lodalarda muhafaza

(İç bölgelerimizde uygulanır. Tarlanın su basma riski olmayan bir yerine, yerden 20-30cm yüksekte ızgara şeklinde ağaçtan palet oluşturulur. Üzerine buğday sapı serilir, sonra 2-3 sıra soğan serilir, sonra buğday sapı serilir ve 1.6-1.8 m kadar yüseltilir. Lodanın üstü su geçirmeyecek bir materyal ile yanlar açık kalcak şekilde örtülür. 6-8 ay muhafaza, kayıp % 40-60)

  • Basit muhafaza

( Sıcaklık ve nem kontrolü olmayan basit yapılarda yapılan muhafazadır. Havlandırılabilen nemden korunmuş yapılar kullanılmaktadır. 8 ay muhafaza, %30-40 kayıp)

  • Atmosfer kontrollü depolarda muhafaza

(Kontrollü koşullarda yapılan muhafazadır. 8-9 ay muhafaza edilebilir. 1-2 oC ‘de 5 70-75 oransal nemde muhafaza yapılmaktadır. Kayıplar % 5 civarındadır.


Bir cevap yazın