Gıda ve Sağlık ( Dr. Uğur GÖĞÜŞ )

GIDA VE SAĞLIK
GIDA+OKSİJEN:ENERJİ(YAŞAM)+HASTALIK
OKSİDASYON:GIDA+OKSİJEN:
ENERJİ+TOKSİK RADİKAL
YANLIŞ GIDALAR:YÜKSEK OKSİDASYON DÜZEYİ:FAZLA TOKSİK RADİKAL:HASTALIK
YANLIŞ GIDALAR:Hayvansal gıda+hayvansal yağ,
Trans yağ(domates sosu ,mayonez,hardal,salata sosları
Tuz,yağ,şeker(fazla miktarları)
Fermente gıdalar,
Kürlenmiş gıdalar,
Tütsülenmiş gıdalar,
Kızartma.
DOĞRU GIDALAR:
YEŞİL YAPRAKLI SEBZE
LİFLİ GIDALAR
SİTRÖZ MEYVELER
SU
TAHIL
BAKLA
FAZLA OKSİDASYON:FAZLA ENERJİ
Ancak
FAZLA TOKSİK RADİKAL:DNA ve HÜCRE:
HASTALIK ve YAŞLANMA
KANSER
Sarmısak
Soğan
Yağlı balık
Lifli beslenme
Keten tohumu
Omega 3
Soya ve soyalı gıdalar
Antioksidant kullanımı
Sitröz meyve
Yeşil yapraklı sebze+sitröz meyve
Bol miktarda alınması gerekli olanlardır.
KANSER
Alınmaması gerekenler:
Trans yağlar;cips,krık-krak,margarin,mayonez,hardal,
salata sosu,domates sosu,
Kızartma,tütsülenmiş ürünler,
Kürlenmiş ürünler,
Alkol,
Nikotin,
Fazla miktarda hayvansal gıda ve yağ alımı
KANSER
Bira: ürethan
Tütsülenmiş ürünler:nitrozamin,polisiklik aromatik hidrokarbonlar
Kürlenmiş ürünler: nitrozaminler
Kalp Sağlığı:
Oksidasyonun azaltılması
Su tüketimi
Spor
Stresin kontrolü
Alkol ve Sigara’nın bırakılması
Oksidasyonun kontrolü:
Hayvansal tüketimin kısıtlanması
Antioksidant kullanımı
Antioksidant yönünden zengin yeşil yapraklı sebze+sitröz meyve tüketimi
Su tüketimi
Lifli beslenme:bakla,tahıl
Omega 3
Keten tohumu
İsoflavon
İsoflavon;
Soya ve soyalı gıdalar:
Soya fasulyesi,soyalı leblebi(soya sosu soyalı gıda değildir),tofu.
Zencefil
Keten tohumu
Kişniş
Sarmısak
Soğan
Tatlı patates
Yeşil biber
Nane,kekik
Tatlı kabak
Antikanserojenler;
Lif: çilek, böğürtlen,muz, tatlı patates, tatlı kabak, çavdar ekmeği, kepekli ekmek, brokoli,brüksel lahanası,pırasa,beyaz lahana,arpa,çavdar,yulaf,mısır,pirinç.
B ve C vitamini(yeşil yapraklı sebze+sitröz meyve(portakal,mandalina,greyfurt,limon).
Bol su ile yemek aralarında bir çorba kaşığı kepek unu(günde iki kez).
Omega 3
Gingko biloba
Keten tohumu
E vitamini(tokopherol);kabuklu kuru yemiş(fındık,fıstık), bitkisel sıvı yağ, balık.
A vitamini(ıspanak,havuç,şeftali,balık,karaciğer,kayısı,süt
Selenyum ve çinko(Et,süt,et ve süt ürünleri)
Yağlar ve Sağlık
Doymuş yağlar:Kolesterol tehlikesi
Doymamış yağlar: Kolesterol riskinin düşmesi
Çok doymamış bağlılar(PUFA)
Tek doymamış bağlılar(MUFA)
Zeytinyağı+mısır yağı+ayçiçek yağı(eşit miktarlarda)
LdL(kötü kolesterol)
HdL(iyi kolesterol)
Trans yağlar;
Ma rgarin,hazır soslar, hazır çorba ve kekler,mayonez,fast food(fast die),hardal.
LdL
HdL
Coenzyme Q10:
Kalp sağlığı
Parkinson
Kanser
Menapoz ve menstrüasyon
Et,süt ve ürünleri yok.
Fazla şeker,yağ ve tuz alımı yok.
Bol kalsiyum(light süt ve ürünleri)
Gerekirse Ca tablet(300-500 mg/gün)
Omega 3 (1-2 tablet/gün)
Antioksidant (C, B, Se, Zn, E)
Yeşil yapraklı sebze+Sitröz meyve
Soya ve soyhalı ürünler(Fitoöstrojen alımı)
Papatya çayı
Omega 3 yerine Gingko biloba da kullanılabilir.
Haftada en az dört kez yağlı balık tüketimi.
2-2.5 L su/gün.
Kola yok.
Alkol, nikotin,kafein,acı baharat,şeker,tuz özellikle fazla miktarlarından kaçınılacak.
Siberian Ginseng(tansiyon ve kalp hastaları kullanamaz).
Coenzyem Q10
Evening primrose oil
Astım:
Omega 3
Antioksidant
Et ve süt ürünleri tüketimi azaltılacak
Şeker, tuz, yağ tüketimi azaltılacak
Lifli beslenme
Mutfakta en fazla kullanılacaklar;
Brokoli, kabak, sarmısak, soğan, yeşil biber, keten tohumu, kavun, kişniş, nane, kekik, enginar, kereviz.
Bol yağlı balık tüketimi.
2-2.5 L su / gün
Margarin, hazır ve işlenmiş gıda, tütsülenmiş, kürlenmiş, fermente gıdalar alınmayacak.
Gastroesophegal Reflux
Az miktarlarda ve sık yemek
Günde 6-7 öğün
2-2.5 L su / gün
Yatmadan 2 saat öncesinden itibaren yemek alımı yok
Küçük lokmalarla tüketim
Nikotin, alkol,çikolata, yağlı gıda, kas gevşeticiler, oral bronkodilatatörler, kafein ve nane zararlı olan ve alınmaması gerekenler.
Başa kalın bir yastık koyarak yatmak
Zayıflamak
Antiasit kullanımı
Sodyum bikarbonat
Beslenme ve Kemik Sağlığı:
D vitamini
Ca
Fosfor
Folat ve B12
C vitamini
Magnezyum
Egzersiz
Light süt ve süt ürünleri
Whey proteinler
Kemik, kılçık ve yumurta kabuklarını atmayın!
Bunları içi sirke dolu ağzı kapaklı kavanoza koyun
1-2 gün bekletin
Süzün
Eşit miktarda su ile sulandırarak 15-20 dakika kaynatın
Tüm yemekleri bu suyla hazırlayın.
Omega 6
Prostaglandin E2
Cytokin üretimi
İltihaplanma ve Alerji
Toksik Radikal Üretiminde artış
Kanser,Alzheimer,Parkinson,Astım,Stres, Depresyon,uykusuzluk
Omega 3
Prostaglandin E1
Cytokin üretiminin azalması(interleukin,apolipoprotein,TNF)
Toksik radikal üretiminin azaltılması
Hücrenin sağlamlığı ve direnci
Uykunun düzenlenmesi
Alerji ve astım, Kanser, Alzheimer, Parkinson, Stres, Depresyon ve İltihaplanmaya karşı direnç.
Enerji üretiminin artışı
Cilt sağlığı ve beslenme:
Zn ve Se
Whey proteinler
Antioksidant(A,B,C ve E)
Sitröz meyve ve yeşil yapraklı sebze
Omega 3 ve 6
Zeytinyağı, yağlı balık, fındık, fıstık, ceviz
Light süt ve süt ürünleri
2-2.5 L su/gün
Cilt sağlığı için zararlı olanlar;
Fazla tuz
Fazla şeker
Hayvansal yağ
Yağlı süt ürünleri
Kızartma
Trans yağlar
Fast food
Stres
Nikotin
Cafein
Alkol
Diabet ve Beslenme:
Kan şekeri: 70-100 mg/dL(max;126 mg/dL)
Diabet 1 İnsülin yetmezliği
Diabet riskine karşı;
Kompleks karbonhidrat
Lif
Egzersiz
C vitamini
Coenzyme Q10
Omega 3
Nane,kekik,patates,zencefil,soya,
soyalı gıdalar,yeşil biber,domates,keten tohumu,sarmısak,soğan,kereviz,enginar,
brokoli,brüksel,lahanası,ceviz,tarçın,yağlı balık,su,muz,kuru meyve
Diabet’i tetikleyenler;
Hareketsizlik
Masa başı iş
Yaşam stili(alkol,nikotin,aşırı çay ve kahve)
Hayvansal gıda tüketimi
Şeker
Tuz
Yağ
Diabet’e karşı korunmada
Kırmızı et yerine
Yağlı balık eti
Tuz yerine
Baharat
Tatlandırıcıya asla! Örn: Aspartam;
Methanol’e parçalanıyor.Bu madde toksik.
Parçalanma ürünleri seratonin ve dopamin’i azaltıyor.
Dopamin azalması:Parkinson
Seratonin azalması:Depresyon
Dopamin ve Seratonin azalması:Alzheimer
Aspartam yan etkileri:
Eklem ağrıları,
Görme bozukluğu,
Hafıza kaybı,
Baş ağrısı
Gastrit ve Beslenme:
Az lokma
Az miktar ve sık öğün
Alkol, sigara,fazla kahve ve çay tüketimi yok
Yağ ve hayvansal yağ yok.
Özellikle bakla ve tahıl bol miktarda.
3-4 çorba kaşığı havuç suyu
2-3 çorba kaşığı soğuk süt
Omega 3
Keten tohumu
Gıda piramidi uygulanacak
Karaciğer sağlığı ve Beslenme:
Çilek, böğürtlen,şeftali,kiraz,nane,zencefil,kişniş,pirinç,tatlı kabak,turp,brokoli,fındık,brüksel lahanası,kuru fasulye,yeşil fasulye,soya,soyalı ürünler,karnıbahar
Milk thistle
E vitamini
Evening primrose oil
Yağlı balık
Omega 3
Adenosylmethione(glutathione):Doktor kontrolünde. Bazı ilaçlarla ters etkileşimi var.
Antioksidant(Se, Zn,B,C)
Yeşil yapraklı+meyve tüketimi
Uyku ve Beslenme:
Karanlık.
Ayak sıcaklığı.
Çalar saat yok.
Melathonin kullanma!;Melathonin üretimini artıran L-tryptophan kullanılabilir.
Elektronik alet yok.
1-2 saat öncesinde protein ağırlıklı beslenme.
C vitamini(L-tryptophane iletiminde)
Alkol yok.
Su tüketimi iki saat kala kesilecek.
Sıcak banyo.
Hayvansal tüketim yok. Yerini yeşil yapraklı sebze ve meyveye bırak.
Kırmızı et yerine yağlı balık eti.
Omega 3 PGE1 PGD3 Uyku
Bitkisel tedavi;önyargı olmamalı ama gene de dikkat;
Medyanın reyting kaygısı ve neticede fazla abartı
Kontrol yok
Standart yok
Olumlu etkiler ön planda
Ya yan etkiler?
Valerian
Diğer anesteziklerle konrendike
Kan sıvılaştırıcılarla kullanıldığında iç kanama riski!
Yüksek tansiyon,tiroid problemi olanlar, PD,diabet,epilepsi,organ transplantasyonu,prostat’la ilgili durumlarda doktor kontrolünde
Coenzyme Q10
Cumadine
Aspirin
Gingko biloba
Sarmısak
Omega 3 kullanımlarında tehlikeli !
Ephedra
Aspirin
Cumadine
Ginkgo biloba
Omega 3 kullanımlarında tehlikeli !
Echinechiae
Düzenli ilaç kullananlarda tüm ilaçlar için geçerli
Karaciğer tahribatı
Sarmısak
Zencefil
Ginkgo biloba
Omega 3
Keten tohumu ile (şayet düzenli tablet halinde alınıyorsa) tehlikeli!
Ginseng;
İnsülin kullananlarda
Kan sulandırıcı kullananlarda
Antidepresan kullanımında kontrendike;
Ginseng sendromuna dikkat!
St.John’s wort:
Antidepresan kullananlarda,
Doğum kontrol hapı kullananlarda,
Kemoterapi,
AIDS tedavisi görenlerde
Alkol kullananlarda,
Kan sulandırıcı ve astım ilacı kullananlarda tehlikeli!
Salmonella
Yumurtanın buzdolabında muhafazası
Yemeklerde en az 55 °C iç ısı sağlanacak şekilde pişirme
Hemen tüketim ve kalanın buzdolabında muhafazası
El ve mutfak hijyeni
Escherichia coli 0157:H7
Böbrek yetmezliği.
Kanlı ishal.
Ateş.
Pıhtılaşmayı sağlayan kan hücrelerinde azalma.
İdrar kesessi iltihaplanması.
E.Coli O157:H7’den korunmada
El ve mutfak hijyeni
En az 55 °C iç ısı sağlayacak ısıl işlem
nHızlı tüketim ve soğukta muhafaza
Atherosclerosis
(damar sertliği)
Ca (1000-1200 mg)
Whey protein
C vitamini(200-300 mg)
İsoflavon(sarmısak,keten tohumu,kekik,nane,soya,soyalı ürünler,zencefil,tarçın,soğan,sarmısak,brokoli,brüksel lahanası,yeşil biber,domates,beyaz lahana,tatlı patates,tatlı kabak
Omega 3
Ginkgo biloba
Et ve süt ürünlerinin terki
Light süt ve ürünlerinin tüketimi
Tuz ve yağın azaltılması
Yağlı balık tüketimi
Öğün aralarında bol su ile kepek unu tüketimi
Trans yağ,tütsülenmiş, kürlenmiş,fermente ürünlerin terki
MUFA tüketimi
Mg(200 mg)
Kereviz, enginar, brokoli, brüksel lahanası, soğan, sarmısak, beyaz lahana,yeşil biber’in hakim olduğu bir mufak
Egsersiz
2-2.5 L su/gün
Alkol,sigara yok ve aşırı kafein alınmayacak
Sağlıklı Diet;
Trans yağ yok yani;
Margarin
Kızartma
Hazır sos
Mayonez
Soya sosu
Hardal
Hazır çorba
Hazır kek
Sağlıklı diet;
Tuz yerine baharat
Bol su tüketimi
MUF;
Zeytinyağı,conola,mısır yağı,ayçiçek yağı
Yağlı balık(uskumru,lüfer,palamut,hamsi,
nistavrit,çupra,çinekop vb..)
Sağlıklı diet;
neşil yapraklı sebze tüketimi
Sitröz meyve tüketimi
Kalp dostu olanlar;
Enginar
Kereviz,
Soğan,
Sarmısak,
Zencefil,
Nane,
Kekik,
Brokoli,
Beyaz lahana,
Tarçın,
Keten tohumu,
Domates,
Yeşil biber.
Sağlıklı diet;
Kırmızı et tüketiminin azaltılması
Önce balık eti
Sonra hindi eti
Sonra tavuk eti
Sonra dana eti
En son koyun eti
Sağlıklı diet;
Lifli beslenme;
Kabuklu patates tüketimi
Saplı ve kabuklu salata tüketimi
Kabuklu meyve tüketimi
Özellikle;
Şeftali,çilek,böğürtlen,dut,kayısı,muz,
Hurma,kabuklu elma
Ayrıca tatlı patates,tatlı kabak
Tahıl ve baklagil(arpa,çavdar,yulaf,mısır,pirinç,bezelye,nohut,
bakla,barbunya,kuru fasulye,nohut)
Sağlıklı beslenmeye ilaveler;
Antioksidant tablet
Ca tablet
Omega 3 veya Ginkgo biloba
Parkinson ve Beslenme;
Meksika fasulyesi
Omega 3
Baklagil(bezelye,nohut,fasulye vb.)
Se,C,B,E,Zn içeren antioksidant
Öğünler arasında bol su ile kepek unu alımı ya da lifli salata
2-2.5 L su/gün
Yağlı balık tüketimi
Sitröz meyve
Parkinson’da alınmayacaklar;
B6 vitamini(et,sakatat,yumurta)
Kavun
Karpuz
Patates
Süt ve süt ürünleri
Kızartma
Margarin
Trans yağ(hazır sos,hazır çorba,hazır kek,fast food..)
Alzheimer ve Beslenme;
Hayvansal tüketim yok
Bol antioksidant kullanımı(tablet+yeşil yapraklı+sitröz meyve)
Bol yağlı balık tüketimi
Gingko biloba(özellikle)
Lifli beslenme(öğünler arası lif alımı);lifli salata ya da kepek unu ya da lifli ekmek ve ekmek ürünleri
Bol su tüketimi (2-2.5 L/gün)
Whey protein
Kompleks karbonhidrat(tahıl ve baklagil grubu)
Bazı önemli tarifler
Bir bardak portakal suyu
Bir çorba kaşığı whey protein
İki çorba kaşığı keçi boynuzu pekmezi
Anemi(kansızlık) için her gün.
Menapoz ve Menstrüasyon için;
Kalsiyum’lu su(bkz.osteoporose ve beslenme).
Soya fasulyesi(birlikte haşlanacak)
Bitkisel yağ karışımı
Sarmısak rende
Limon suyu(karıştırılarak ve ekmek üzerine sürülerek tüketilecek)
Enerji içeceklerine harcanan paralar boşuna!
1 L su
Yarım çorba kaşığı toz şeker
1 çay kaşığı tuz
2 çorba kaşığı elma ya da portakal suyu
Yarım çorba kaşığı Sodyum bikarbonat

Kaynak: www.metu.edu.tr/~gugur/index_files/saglikvegida.ppt

Facebook Yorumları

Bir Cevap Yazın