Gıda Mühendisliği Dersleri

Gıda Mühendisliği bölümünde hangi dersler vardır? Hangi dersler okutulur? Gıda Mühendisliği dersleri zor mu? Seçmeli derslerden hangisini seçmeliyim ? Bu ve benzeri sorulara yanıt verelim.

Gıda Mühendisliği Müfredatı:

Lisans derslerini baz alarak ve bazı üniversitelerden örnekler vererek açıklayalım. Örnek olarak Yıldız Teknik Üniversitesi güncel müfredatına bakalım.

1.        DÖNEM
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I
Fizik 1
Gıda Mühendisliğine Giriş
Genel Kimya
Matematik 1
Biyoloji
İleri İngilizce I
Türkçe 1

İlk dönem dersleri neredeyse tüm mühendislik dallarında ortaktır. Gıda mühendisliğine ait tek ders genelde Gıda Mühendisliğine Giriş olur.

2.        DÖNEM
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II
Fizik 2
Gıda Etiği
Gıda Mühendisliğinde Bilgisayar Uygulamaları
Gıda Mühendisliğinde Organik Kimya
Matematik 2
İleri İngilizce II
Türkçe 2

İkici dönemde de ortak dersler tam hızıyla devam ederken Gıda Mühendisliğinin temel derslerinden olan organik kimyaya giriş yapılır.

3.        DÖNEM
Kütle ve Enerji Denklikleri
Gıda Kimyası ve Biyokimyası 1
Gıda Mühendisliğinde Mesleki İngilizce
Gıda Ekonomisi
Genel Mikrobiyoloji
Analitik Kimya
Diferansiyel Denklemler

Üçüncü dönemde derslerin isminden de anlaşılacağı gibi Gıda Mühendisliğinin temellerinin atılmaya başlanıldığı dönemdir.

4.        DÖNEM
Laboratuvar Stajı
Bilgisayar Destekli Mühendislik Çizimleri
Gıda Mühendisliğinde Akışkanlar Mekaniği
İş Sağlığı ve Güvenliği 1
Girişimcilik ve Liderlik
Gıda Mühendisliği Termodinamiği
Gıda Mikrobiyolojisi

Dördüncü dönemde genel mühendislik ortak derslerinin sayısı azalırken özellikle Makine Mühendisliği ile bazı ortak derslerin sayısı artmaya başlar. Ayrıca yaz dönemi için ilk staj gelmiştir.

5.        DÖNEM
İşletme Stajı
Mühendislik Çalışmalarında İstatistiksel Yöntemler
Enstrümental Analizler
Gıda Mühendisliğinde Temel İşlemler 1
Gıda Biyoteknolojisi
Isı ve Kütle Aktarımı
Reaksiyon Kinetiği
Seçmeli 1-1

Beşinci dönemde iyiden iyiye mühendisliğin dehlizlerinde yol almaya başlarsınız.

6.        DÖNEM
Süt ve Ürünleri Teknolojisi
Et ve Ürünleri Teknolojisi
Gıda Analizleri ve Teknoloji Laboratuvarı 1
Gıda İşletmelerinde Proses Kontrolü
Gıda Mühendisliğinde Temel İşlemler 2
Gıda Katkı Maddeleri ve Toksikoloji
İş Sağlığı ve Güvenliği 2
Seçmeli 2-1

Altıncı dönem kendinizi mühendis hissetmeye başladığınız dönem olur. İşletme stajı müfredatını örnek aldığımız üniversitede 5. dönem için verilse de genelde 6. dönemde alınarak yaz döneminde tamamlanır.

7.        DÖNEM
Bitkisel Yağ Teknolojisi
Gıda Analizleri ve Teknoloji Laboratuvarı 2
Gıda Mühendisliğinde Tasarım
Meyve ve Sebze İşleme Teknolojisi
Tahıl ve Ürünleri Teknolojisi
Seçmeli 3-1
Seçmeli 3-2

Yedinci dönemde yolun sonu yaklaştığı halde garip yoğunluğunuz olur. Özellikle tasarım dersi için yoğun çalışmalar araştırmalar mevcuttur.

8.        DÖNEM
Gıda Ambalajlama ve Malzeme
Beslenme
Bitirme Çalışması
Seçmeli 4-1
Seçmeli 4-2

Sekizinci dönem artık yolun sonuna geldiğiniz dönemdir. Derslerin dışında gelecek düşünceleriniz tavan yapar.

Gıda Mühendisliği Dersleri: 

Derslerin içeriklerine de değinelim biraz. Alacağınız her dersin harfle başlayan ve numarayla devam eden bir kodu olur. Gıda mühendisliği için ders kodları üniversiteden üniversiteye farklılık gösterir. FE, G, GDM, GIDA, FDE, GID gibi harflerle başlayarak sonrasında numarayla devam eder. Bazı dersleri almak için şart konulmuş olabilir. Örneğin bir dersi almak için başka bir dersi geçmiş olmak veya istenilen dönem öğrencisi olmak / sayılmak gibi. Ders içeriklerine örneği Orta Doğu Teknik Üniversitesinden verelim.

FDE 101 Gıda Mühendisliğine Giriş (1-0)1

Gıda mühendisliğinin amacı, tanımı ve tarihsel gelişimi. Gıda sistemleriyle ilgili biyolojik ve fiziksel bilimlerin prensipleri. Gıda maddelerinin yapı ve özellikleri, koruma yöntemleri ve hasattan paketleme ve dağıtıma kadar gıda işlemesinin mühendisliğine giriş.

FDE 201 Madde ve Enerji Dengeleri (4-0)4

Birim ve boyut sistemleri. Kimyasal reaksiyon içeren ve içermeyen işlemler için madde dengeleri. Gazlar ve buharlar, doygunluk ve nem. Enerji dengesi, fiziksel ve kimyasal ısı etkileri, buhar tablolarının kullanımı. Aynı zamanda yapılan madde ve enerji dengeleri. Mühendislik etiği, sorumlulukları, sağlık ve güvenlik konuları.

FDE 224 Gıda Mühendisliği İşlemleri I (4-0)4

Gıda mühendisliği işlemlerine ve momentum transferine giriş. Akışkan hareketine genel bakış. Newtonsal ve Newtonsal olmayan akışkanlar. Makroskobik kütle, momentum ve enerji dengeleri. Sürtünme katsayıları, batık objeler etrafında akış. Boyut analizi. Akış ölçümü ve taşınma araçları. Akışkan karışımı. Mekanik ayırma yöntemleri. Mühendislik etiği, sorumlulukları, sağlık ve güvenlik konuları.
Önkoşul: FDE 201

FDE 300 Yaz Stajı (Kredisiz)

Bölüm tarafından belirlenmiş ya da onaylanmış bir fabrikada otuz iş günü uygulama eğitimi. Eğitim süresi sonunda bir rapor istenir.
Önkoşul: FDE 201

FDE 305 Gıda Mikrobiyolojisi Laboratuvarı (0-2)1

Mikroorganizmalarla laboratuvar çalışmaları üzerine temel teknikler. Örnek çalışmalarla gıdalardan saf koloni elde etme, koloni sayısı belirleme, koloni bulma ve mikroorganizmaların kontrolü. Mikrobiyolojik analizlerle kalite belirlenmesi.
Eşkoşul: FDE 311

FDE 310 Gıda Maddeleri Laboratuvarı (0-2)1

Gıda maddelerinin kimyasal kompozisyon, yapı ve işlevselliğiyle ilgili fiziksel ve kimyasal karakterizasyonuyla ilgili laboratuvar deneyleri. İşlenme sırasındaki kimyasal ve fiziksel değişimler, işlenmiş gıdaların fiziksel ve kimyasal dayanıklılığı.
Önkoşul: FDE 313 Eşkoşul: FDE 314

FDE 311 Gıda Mikrobiyolojisi (3-0)3

Mikroorganizmaların gıdalarla ilişkilendirilmesi. Gıdalarda baskın olan mikroorganizmaların özellikleri. Gıdalardaki mikroorganizmaların kaynakları ve önemi. Gıda kaynaklı patojenler. Gıda güvenliği ve kalitesinin göstergeleri, mikrobiyolojik standartlar. Gıdalarda virüslerin varlığı. Sporlanma ve gıdalarda sporlanan organizmalar.
Önkoşul: BIO 107

FDE 312 Gıda İşlemleri (3-0)3

Gıdaların işlenmesi ve korunmasına ilişkin yöntemler. Gıdalarda konserveleme, dondurma, ışınlama, kurutma, paketleme ve depolama metotları. Yeni gıda işleme teknikleri.
Önkoşul: FDE 321

FDE 313 Gıda Kimyası (4-0)4

Gıdaların birincil ve ikincil yapıtaşlarının kimyası. Bileşenlerin kimyasal yapılarındaki değişikliklerin gıdaların işlevsel, fiziksel özellikleri ve besin değeri üzerindeki etkisi. Gıda yapıtaşlarını kapsayan kompleks enzimatik ve kimyasal bağıntılar ve bu tepkimelerin gıda sistemlerinin üzerindeki etkisi.
Önkoşul: BIO 107 ve CHEM 229

FDE 314 Gıda Maddelerinin Fiziksel Özellikleri (3-0)3

Gıdaların işlevsel, fiziksel, termik ve elektriksel özellikleri bakımından sınıflandırma. Kolloid gıda sistemleri ve gıda yapıtaşlarının emülgatör, stabilizatör, doku düzenleyici, jel ve köpük yapıcı olarak işlevleri. Kolloid gıda sistemlerinin termodinamik, elektriksel, reolojik ve kinetik özellikleri. Gözenekli yapıların önemi, sınıflandırılması ve ölçme yöntemleri.
Önkoşul: FDE 313 ve CHE 204

FDE 316 Gıda Mühendisliği İçin Nümerik Metotlar ve Modelleme (3-0)3

Gıda mühendisliğinde matematiksel modellemeye ve nümerik yöntemlere giriş. Temel ve deneysel modeller. Doğruluk, hatalar ve hataların yayılması. Kökler ve Optimizasyon. Eğri uydurma. Sayısal diferansiyel ve entegrasyon. Adi diferansiyel denklemler için başlangıç değer problemleri.
Önkoşul: MATH 219 and FDE 224

FDE 318: İşlenmemiş Gıdalardaki Biyokimyasal Değişimler (3-0)3

İşlenmemiş gıdaların biyokimyası: kırmızı et, tavuk, balık, yumurta, hububat ve baklagiller, süt, hasat sonrası meyve ve sebzelerin fizyolojisi. Toksin maddeler ve bulaşanlar. Kolloid sistemlerdeki etkileşimler, kahverengileşme reaksiyonlarının biyokimyası, yağ oksitlenme reaksiyonları, camsılığa geçiş ve gıdaların fiziksel hal diyagramları.
Önkoşul: FDE 313

Gıda Mühendisliği Seçmeli Dersleri: 

Gıda Mühendisliği bölümündeki seçmeli derslerin sayısı bir hayli fazladır. İsminden de anlaşılacağı gibi bu dersleri kendi istek ve arzularınıza göre siz seçersiniz. İsminden dolayı bu dersleri önemsiz kesinlikle sanmayın. Spesifik konulara indikleri için belki de gelecek hayatınızdaki yapacağınız işi öğrendiğiniz ilk yer bu dersler olacaktır. Seçmeli derslere örneği Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesinden verelim.

DERSİN ADI:
Enzim Bilimi
Fizikokimya
Fonksiyonel Gıdalar
Gıda Kalite Kontrol Mevzuatı
Gıda Toksikolojisi
Malzeme Bilgisi
Reaksiyon Kinetiği
Fizikokimya
Fonksiyonel Gıdalar
Geleneksel Gıdalar
Gıda Biyoteknolojisi
Gıda Kalite Kontrol Mevzuatı
Gıda Toksikolojisi
Malzeme Bilgisi
Reaksiyon Kinetiği
Soğuk Tekniği
Su Ürünleri İşleme Teknolojisi
Fizikokimya
Fonksiyonel Gıdalar
Geleneksel Gıdalar
Gıda Ambalajlama
Hazır Yemek Teknolojisi
Malzeme Bilgisi
Reaksiyon Kinetiği
Soğuk Tekniği
Su Ürünleri İşleme Teknolojisi
Tarım ve Gıda Ürünleri Pazarlaması

Ayrıca bu seçmeli derslerden bazıları başka bir üniversitede zorunlu dersler arasında sayılabilmektedir.

Farklı Üniversitelerin Aynı İsimdeki Derslerinin İçeriği Aynı mıdır? 

İçerikleri çok benzer olsa da farklılıklar elbette ki vardır. Örneğin Mersin Üniversitesi Gıda Mühendisliğindeki Analitik Kimya dersinin kredisi 2 iken, Gaziantep Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümünde Analitik Kimya dersinin kredisi 4’tür. Kredi farklı 2 katı olan bir dersin içeriğinin tamamen aynı olması beklenemez. Bu konuda şöyle bir durum da vardır. Aynı üniversitede aynı dersi veren farklı hocaların değindikleri / önemsedikleri konular dahi birbirinden farklı olabilmektedir.

Gıda Mühendisliği Bölümü Hangi Fakültededir? 

Türkiye’deki Gıda Mühendislikleri bölümleri iki ayrı fakültenin altında yer alabilmektedir. Bunlar Ziraat Fakültesi ve Mühendislik fakültesidir. Örneğin Atatürk Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümü Ziraat Fakültesi içinde yer alırken, Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümü Mühendislik Fakültesinde bulunmaktadır.

Bir cevap yazın