Fumigasyon ( E.Berkcan ÇAKAR )

 T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ İHSANİYE MESLEK YÜKSEK OKULU

HAZIRLAYANLAR

Berkcan ÇAKAR M. Gediz DAŞTAN

24.03.2011            

İÇİNDEKİLER

Fumigasyon Nedir?

Fumigasyonun Tarihçesi

Fumigasyonun uygulama alanları

Fumigasyon Gereksinimi Yaratan Canlılar

Fumigasyonda Kullanılan Malzemeler

Fumigasyon Çeşitleri

  1. A) Vakum Fumigasyon

  2. B) Atmosferik Fumigasyon

Fumigant Nedir Ve Etkileri

Fumigantın Özellikleri

Fumigasyonda Doz Ve Rezidü

Fumigasyonda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Fumigasyonun Avantajları

Fumigasyonun Dezavantajları

FUMİGASYON NEDİR?

Böcekleri (yumurta, larva, nimf, pup ve ergin dönemlerinde)

Diğer zararlı etmenleri   nematod,

  mantar,

  bakteri gibi

    öldürmek amacı ile kapalı bir ortamda (belirli bir ısıda ve belirli bir miktarda) gaz halinde kimyasal bir madde (fumigant) vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.

FUMİGASYON TARİHÇESİ

Tarımsal amaçlı olarak karbon sülfür(fumigant) ilk defa 1897’de haşere öldürme işlerinde kullanılmıştır.

 Etilen oksit 1927’de

Methyl Bromid’in 1932’de ilk defa kullanıldığı bilinmektedir.

Hidrojen siyanid 1886’da

Klorpiktin ise 1907’de ilk defa haşere imhasında fumigant olarak kullanılmıştır.


FUMİGASYONDA KULLANILAN MALZEMELER

Fumigasyon çadırı

Fumigant

Kum torbası

Dağıtım sistemi için gerekli olan bakır veya polyethilen boru ile bakır haç

Aplikatör ve kutu açacağı

Gaz maskesi ve yedek süzgeci

Lastik eldiven

Dedektör ve yakıtı

Termometre

Vantilatör

Platformlu terazi veya kantar

FUMİGASYONDA KULLANILAN MALZEMELER

Tahta ızgaralar

Cep feneri yedek pilleri

İlk yardım çantası ve oksijen cihazı

Tehlike ikaz levhası

Fumigant çadırının delik ve yırtıklarının tamiri için çadır bezi parçası,yapıştırıcı ve naylon iplik

Çelik metre (20m.lik)

Çeşitli çapta 2 ağızlı anahtar

İngiliz anahtarı

Tornavida, pense, aspestes conta

Fumigasyon el kitabı, defter, kalem, tutanak örneği

FUMİGASYONDA KULLANILAN MALZEMELER

Fumigasyonun yapılacağı zemin beton değilse yığın altına serilmek üzere kraft kağıdı veya plastik örtü.

Hava pompası

Sonda

Sıcak su kabı,gaz ocağı
FUMİGASYON GEREKSİNİMİ YARATAN CANLILAR

Tribolium spp. (Un ve buğday biti)

Sitophilus oryzae (Pirinç biti)

Carpophilus hemipterus (Kuru meyve biti)

Lasioderma serricorne (Tütün biti)
FUMİGASYON UYGULAMA ALANLARI

Boş ve/veya dolu Depolar

 Fabrikalar

 Konteynerler

 Gemiler

 Çadır altında paletli veya çuvallanmış ürünler

 Toprak; seralarda, çim alanlarda vb., her türlü bakteri, fungus ve yabancı otlara karşı
GIDA İŞLETMELERİNDE FUMİGASYON

Süt Endüstrileri

Endüstriyel Unlu Mamuller

Tütün Ve Çay Endüstrileri

İçecek Endüstrileri

Kuru Bakliyat

Meyve Ve Sebze İşleme Endüstrileri

Yemek Fabrikaları

Gıda Depolama Alanları vb. İşletmelerde fumigasyon işlemi uygulanır.
GIDA İŞLETMELERİNDE FUMİGASYON

Zararlılara karşı korumak üzere kapalı ortamda metil bromid vb. maddeler yakılarak yapılır.

Fumigasyon süresi 24 saattir.

Fumigasyon işletme koşullarına göre tekrarlanabilir.

Kükürtlenen meyveler fumige edilmezler. Kükürtdioksit miktarı kontrol edilerek gerektiğinde tekrarlanabilir.
FUMİGASYONDA DOZ VE REZiDÜ

Doz: Kullanılan birim fumigantın uygulandığı birim hacime oranına denir ve gr/m³ olarak ifade edilir. Kısacası doz terimi ile tatbik edilecek fumigant miktarı anlaşılmaktadır.
FUMİGASYONDA DOZ VE REZiDÜ

Rezidü : Fumigasyon işleminin tamamlanmasından sonra fumige edilen ürün içerisinde kalan fumigant miktarına (erime ve kimyasal bileşikler meydana getirme yolu ile) rezidü veya bakiye denir. Birim olarak ppm terimi ile ifade edilir. Fumigant kutularının üstünde müsaade edilen rezidü miktarı mutlaka belirtilmelidir.
FUMİGASYONDA DOZ VE REZiDÜ

Bir fumigasyon işleminde zaman kısıtlaması varsa (süre yarıya indirilerek fumigasyon işlemi tamamlanacaksa) doz %50 artırılarak sonuca gidilir.

Bir fumigasyon işleminde zaman kısıtlaması yoksa  (süre iki katına çıkarılarak fumigasyon işlemi tamamlanacaksa) doz  1/3 oranında düşürülebilir.
FUMİGASYONU ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Mücadele edilen zararlı  etmenin cinsi ve bulundu özel şartlar

Sıcaklık

Gazlama süresi (Fumigasyon süresi)

Fumige edelin materyalin niteliği

Kullanılan fumigantın nüfus  kabiliyeti

Gazlama hücresinin geçirgenliği(Sızdırmazlık)

Uygulama metodu
FUMİGASYONU ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Gazlama ortamındaki hava sürkilasyonu

Uygulama  ortamındaki diğer etmenler

Ortamın nemi
FUMİGASYONDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Fumigantlar ölümcül olup fumigasyon işlemi çok tehlikelidir.

Operatör belgesi olan en az 2 kişi tarafından uygulanmalıdır.

Yapılacak yerin sızdırmalığı çok iyi bir şekilde sağlanıp hava akışı olmamalıdır.

İşlem bitmeden uygulama alanı kulanıma açılmamalı.

Fumigasyon işleminin sonlandırılması fumigasyon operatörleri tarafından yapılmalıdır.
FUMİGASYON ÇEŞİTLERİ

Fumigasyon öncelikle fumigantın verildiği yerdeki hava basıncına göre ikiye ayrılır :

  1. A) Vakum Fumigasyon

  2. B) Atmosferik Fumigasyon

VAKUM FUMİGASYON

Vakum fumigasyon ; ön hücrede bulunan havanın belirli bir oranda boşaltılması sonunda gaz verilmesi şeklidir.

Vakum fumigasyonunun en büyük faydası daha az fumigant kullanmak suretiyle daha kısa zamanda yüksek nüfus sağlanmasıdır. Fumigasyon işlemi bu teknikle 1,5-4 saatte tamamlanır.

Vakumla fumigasyon iki şekilde uygulanır:

  1. Sabit Vakum Tesisi

  2. Seyyar Vakum Tesisi

ATMOSFERİK FUMİGASYON

Atmosferik fumigasyon; içine gaz verilecek hücrenin havası boşaltılmadan normal atmosfer basıncında yapılan fumigasyondur. Atmosferik fumigasyon çeşitleri aşağidaki gibidir.

       Çadır Altı

       Konteyner

       Gemi Ambarı

       Silo

       Değirmen

       Bina
FUMİGANT NEDİR VE ETKİLERİ

Fumigasyon işleminde kullanılarak kapalı bir yere sevk edilen ve gaz halinde zararlı etmenleri imha edebilen katı, sıvı veya gaz halinde bulunabilen kimyasal maddeler denir.

Fumigantın etkileri ;

  1. a) Sinir sistemini etiklemek

  2. b) Canlı hücrelerin oksijen alıp vermesinde hayati önemi olan oksidaz, peroksidaz, katalaz ve redüktaz gibi enzimleri etkileyerek solunuma mani olmak suretiyle canlıları öldürürler.

FUMİGANTIN ÖZELLİKLERİ

Kolay gaz haline geçerler.

Yüksek nüfuz kabiliyetine sahiptir.

Gıda maddelerinin kalitesini ve tohumların çimlenme güçlerini bozmazlar.

Gazlanma süresi sonunda zehirli bir kalıntı bırakmadan etkisi çabuk kaybolur.
FUMİGANT OLARAK KULLANILAN MADDELER

Phosphine

Methly bromide

Ethylene dibromide

Ethylene dichloride

Ethylene oxide

Dichlorvos

Digromochloropropan

Chloropikrin                                      v.b
FUMİGASYONUN AVANTAJLARI

 Bulaşık ürüne direkt olarak uygulanabilirliği,

 Yüksek difüzyon yeteneği sayesinde, ürünün uç noktalarına kadar etki edebilirliği ve homojen olarak dağılabilmesi,

 Gıda maddelerindeki kalıntı ve koku oranlarının tolerans sınırları içerisinde bulunması,

 Diğer mücadele yöntemlerine göre daha az masraf ve iş gücü gerektirmesi,

 Haşerelerin tüm biyolojik dönemlerine etkili olmasıdır.
FUMİGASYONUN DEZAVANTAJLARI

Taşındıkları kapları ve uygulandıkları ortama aşındırıcı etki yapmaları

Uygulandıkları ürünlerle sabit bileşimli ve istenmeyen kalıntılar yapmaları

Canlı bitkilerde bozulmalara ve üretim materyallerinde (Tohum vb.) çimlenme kaybına neden olmaları

Parlayıcı, patlayıcı ve yanıcı olmaları
İnsanlar üzerinde yüksek toksik etkide bulunmaları

BİZİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN

TEŞEKKÜRLER

Bir cevap yazın