Thank you!

Close X

Fonksiyonel Gıda Nedir?
  • 0 votes

Fonksiyonel Gıda Nedir
Fonksiyonel Gıdalar; vücudun temel besin öğelerine olan ihtiyacı karşılamanın ötesinde insan fizyolojisi ve metabolik fonksiyonları üzerinde ilave faydalar sağlayan, böylelikle hastalıklardan korunmada ve daha sağlıklı bir yaşama ulaşmada etkinlik gösteren gıdalar veya gıda bileşenleridir. Fonksiyonel besinler hiçbir işlem görmemiş doğal bir besin maddesi olabileceği gibi fonksiyonel bir besin öğesi ile zenginleştirilmiş veya genetik mühendislik yöntemleri ile değişikliğe uğratılmış bir besin de olabilir ve günlük diyetle tüketilebilir
Terminoloji
•Special Diatery Nutrients (Özel diyet gıdalar)
•Medical Foods (Tıbbi Gıdalar)
•Diatery Supplements (Besin destekleri)
•Nutraceuticals
•Therapeutic Foods (Takviye gıdalar)
•Phytochemicals
•Designer Foods (Tasarımcı gıdalar)
•Super Foods (Süper gıdalar)
•Foodiceuticals
•Medifoods
Fonksiyonel gıdalar, hastalıklardan korunma ve tedavi dahil tıbbi ya da sağlık açısından önem taşıyan ve bu amaçla kullanılan gıda veya gıdanın bir kısmıdır
•Özel Diyet Amaçlı Gıdalar:
• Belirli fiziksel ve fizyolojik koşullar ve/veya özel sağlık problemleri nedeniyle ortaya çıkan diyet gereksinimlerini karşılamak üzere formüle ve proses edilen gıdalardır. Bu gıda maddelerinin kompozisyonları normal gıda maddelerinkinden belirgin bir şekilde farklı olmalıdır. Bu gıda maddelerine; bebek devam mamaları, kilo kontrolü için enerjisi azaltılmış ve düşük enerjili gıdalar, özel tıbbi amaçlı gıdalar, düşük sodyumlu veya sodyum içermeyen tuzlar ve gıdalar, sporcu gıdaları, diyabetik gıdalar örnek verilebilir
Tıbbi Gıdalar:
Codex Alimentarius’a göre “Özel diyetetik amaçlı, özel olarak üretilen veya formüle edilen ve hasta beslenmesinde ve yalnızca hekim gözetiminde kullanılması gereken bir gıda kategorisi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanıma göre iki spesifik karakteristik göze çarpmaktadır .
Hastaları hedefleme
Doktor gözetiminin gerekliliği
Diyet Destekleyiciler:
Geleneksel gıda formunda olmayıp; tablet, kapsül veya enkapsüle edilmiş jel veya sıvı formlarda olabilirler. Bu nedenle günlük diyetin yerini tutamaz ve öğün içerisinde normal bir gıda maddesi olarak tüketilemezler
Zenginleştirilmiş Gıdalar:
Codex Alimentarius’a göre zenginleştirme, bir gıdaya içeriğinde doğal olarak bulunan/bulunmayan bir veya birden fazla esansiyel besin öğesinin populasyonda veya populasyonun spesifik bir grubunda kanıtlanmış bir eksikliği gidermek amacıyla ilave edilmesidir
Nutraceuticals (Nutrasetikler):
Nutrasetik gıda tanımı, genel olarak fonksiyonel gıdalar ile eş anlamlı olarak kullanılabilmekte, izole edilmiş besin öğeleri, besin destekleri, “tasarlanmış” gıdalar, fonksiyonel gıdalar, bitkisel ürünler, tahıl, çorba, içecekler gibi işlenmiş ürünleri içermektedir (6).
Genel olarak fonksiyonel gıdaların tanımında varılan nokta, Avrupa’da ILSI ve Japonya’da FOSHU benzerlik göstermektedir (6).
Fonksiyonel gıda, normal besin değerlerinin ve üstünlüklerinin ötesinde fizyolojik, psikolojik veya biyolojik aktiviteler üzerindeki spesifik olumlu etkilere sahip olmalıdır. Konveksiyonel bir gıda ile aynı özellikte olmalıdır. Etkilerini normal bir diyette tüketildikleri miktarlarda gösterebilmeli, hap veya kapsül şeklinde değil de; normal diyetin bir parçası olarak tüketilebilmelidirler (6).
•Ağustos 1995 de İngiltere Tarım Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı (MAFF) fonksiyonel gıdaları belirleyen işlevsel bir tanım geliştirmiştir. Bu; “Diğer besleyici etkileri yanında bileşiminde spesifik tıbbi veya fizyolojik faydalar sağlayan bileşenlere sahip olan gıdalar” olarak tanımlanmıştır (7).
İngiliz Beslenme Vakfı, Haziran 1994 de Fonksiyonel Gıdalar hakkında aşağıdaki açıklamaları yapmıştır (7):
Fonksiyonel gıdalar, belli başlı sağlıklı gıdalar için tüketilen gıdalardan daha fazla bir potansiyele sahiptir.
•Fonksiyonel gıdaların ortak özellikleri:
Gıda formunda ürünlerdir (kapsül veya toz halinde olmayan),
Doğal gıda bileşenleridir,
Diyetin bir parçası olarak kontrolsüz tüketimde güvenli olmalıdır,
Sağlığa olan faydaları etiket ve yapılan reklamlara uygun olmalıdır.
Fonksiyonel Gıdaların Sınıflandırılması
Fonksiyonel bileşenlerin kimyasal yapılarına göre sınıflandırılması
Isoprenoid türevleri
Fenolik maddeler
Yağ asitleri ve yapısal lipitler
Karbonhidratlar ve türevleri
Aminoasit içeren maddeler
Mikroorganizmalar (Probiyotikler)
Prebiyotikler ve Sinbiyotikler
Mineraller
soprenoidler ya da Terpenoidler
•Bitkilerdeki ikincil metabolitlerin en büyük gruplarından biridir. Bu grupta yer alan karotenoidlerin serbest radikallere karşı koruyucu etkisi olduğu, ayrıca akciğer kanserine karşı koruyucu olduğu bilinmektedir. Bu grubun önemli bir üyesi olan ve en fazla turunçgillerde bulunan limonoidlerin bazı kanser türlerinde tümör oluşumunu önlediği klinik çalışmalarla belirlenmiştir. Yine turunçgil kabuğunun esansiyal yağında bulunan limonenin, içerdiği furan halkası nedeniyle önemli antineoplastik (anormal hücre gelişimini engelleme) aktiviteye sahip olabileceği belirtilmektedir
Fenolik Maddeler
•Bitkilerde bulunan çok önemli ikincil metabolitlerdir. Bu grupta yer alan önemli bazı maddeler antosiyaninler, kumarinler, flavonoidler, tanninler ve lignindir. Bu bileşiklerin kanda kolesterol düzeyini azalttığı, osteoporotik ve antikanserojen etkili olduğu ve antioksidan aktiviteye sahip oldukları pek çok çalışmada rapor edilmektedir. Bitki flavonoidlerinin istenmeyen bakteri enfeksiyonlarını inhibe edebileceği yönünde görüşler vardır. Bu etkinin fitoaleksinlerin antibiyotik gibi davranmasıyla oluştuğu düşünülmektedir .

•Flavonoidler, bir asrı aşkın bir süredir bitkisel pigmentler olarak bilinmektedir. 1990 yılına kadar 5000 den fazla flavoid alt birimi saptanmıştır.
•Flavonidler içerdikleri C halkasındaki değişimlere göre,
flavonlar,
flavanoller,
flavanonlar,
katekinler,
antosiyanidinler
ve isoflavonlar olmak üzere altı ana gruba ayrılmaktadırlar.

•Flavonoidler serbest radikal yakalayıcısı olmaları,
• enzim aktivitelerini düzenlemeleri,
• hücre çoğalmasını inhibe etmeleri,
• antibiyotik,
• antiallerjen,
•antidiyaretik,
•antiülser ve
•antiinflamatuvar ilaç gibi hareket etmeleri nedeniyle araştırmacıların ilgisini çekmiştir .
Yağ Asitleri
•Fonksiyonel bileşen olarak en çok üzerinde durulan yağ asitleri ve türevleri; konjuge linoleik asit (CLA) ve – 3 çoklu doymamış yağ asitlerinden (- 3 PUFA) Eicosapentaenoik asit (EPA) ve dokosahexaenoik asit (DHA)’ dir. CLA en fazla sütte ve ette bulunmakta, antikanserojenik etkisinin yanı sıra atherosclerosisi yavaşlatabildiği ve bağışıklık sisteminde de etkili rol oynadığı düşünülmektedir. -3 PUFA lar bitkisel yağlarda, daha çok da balık ve deniz ürünleri yağlarında bulunmaktadır. Bu yağlarında kalp hastalıklarında risk faktörlerini pozitif yönde etkilediği bilinmektedir. EPA ve DHA biyolojik sistemlerde otooksidasyonu hızlandırmakla birlikte kalp hastalıklarını önleme etkisinin kısmen oksidasyondan kaynaklandığını ancak mekanizmanın bilinmediği rapor edilmektedir. Ayrıca anti-inflammatuar ve antikanserojen etkisi olabileceği belirtilmektedir .
Karbonhidratlar ve Türevleri
En çok bilinen fonksiyonel bileşen askorbik asittir. Nişasta, pektin, selüloz ve hemiselülozun çözünür ve çözünür olmayan besinsel lifler olarak pek çok işlevi vardır. Çözünür ve çözünmeyen liflerin kabızlığı önleyici etkilerinin yanı sıra bağırsak kanserlerini önlemedeki rolleri halen tartışılmaktadır.
Polisakkaritlerin önemli bir başka grubu glukoaminoglikanlardır. Bu grubun önemli bir üyesi chondrin sulfat, eklem yaralanmalarında ve eklemlerde görülen ateşli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Yine yulafta bulunan -glukan ın kalp hastalıkları riskini LDL kolestrolü düşürerek azalttığı bilinmektedir
Amino Asit İçeren Maddeler
•Alkoloidler, siyojenik glikozitler, proteinler, polipeptitler, aminoasitler, azotlu ve sülfürlü amino asit türevleri olarak sıralanabilirler. Biberden elde edilen kapsaisinoid alkoloidi artiritis tedavisinde kullanılmakta ve antikanserojen etkiye sahip olduğu düşünülmektedir. Crucifera familyasına ait yeşil yapraklı sebzelerde bulunan glukozilatlar ve metabolitlerinin de kalp hastalığı risklerini azaltabileceği ve bazı kanser türleri için anti-kanserojen etkiye sahip olabileceği tartışılmaktadır
Üretim ve Kullanım Amaçlarına Göre Fonksiyonel Gıdalar
•Bilimsel teknolojideki gelişmeler beslenme ve hastalıklar arasındaki ilişkiyi anlamamızı sağlamış, fonksiyonel besinlerin sağlığımızı koruması ve sağlığımızı geliştirmesindeki rolü daha çok dikkatimizi çekmiştir. Besinler artık sadece içerdikleri enerji ve birkaç besin içeriği ile değerlendirilmenin ötesinde ele alınmıştır. Bunda bilimsel teknolojinin araştırmalarının etkili olması ile birlikte tüketicilerin bilinçlenmesi, tüketici isteklerinin değişmesi etkili olmuştur.
Özellikle Japonya ve Amerika gibi gelişmiş ülke insanları günlük diyetlerindeki beklentileri değiştirmişlerdir. Sadece beslenmek ya da sadece yemiş olmaktan öteye aldıkları her besinleri özenle seçerek kendilerine, sağlıklarına getireceği yararları düşünerek günlük diyetlerini belirlemektedirler.
Tüketicilerin bilinçlenmesine, günlük diyetlerini değiştirmelerine şu nedenler yol açmıştır :
Bilim ve teknolojide meydana gelen hızlı gelişmeler
Tedavi ücretlerinin artması
Yaşlı nüfusun artması
Yaşam şeklinde meydana gelen değişiklikler
Tüketicilerin kalite ve çeşide gösterdikleri talep
Gıda ve sağlık ilişkisi hakkında toplumun bilinçlenmesi
Gıda pazarlama sistemindeki değişiklikler
Tüm bu nedenler tüketiciyi farklı beslenme arayışlarına sürüklerken gıda firmalarını ve araştırma-geliştirme bölümlerini de tüketicinin isteğine cevap aramaya itmiştir. Bunun sonucu olarak da fonksiyonel gıdalar önem kazanmıştır.
Fonksiyonel gıda ya başlı başına gıdanın kendisidir ya da fonksiyonel gıda ingredientleri kullanılarak elde edilmiş bir gıdadır. Üretim ve kullanım amaçlarına göre fonksiyonel gıdalar:
Tıbbi gıdalar
Diyet destekleyiciler (Gıda bütünleyiciler)
Özel diyet amaçlı gıdalar
Zenginleştirilmiş gıdalar
Nutrasetikler şeklinde belirlenmiştir
Fonksiyonel Ürünlerin Kategorileri
Sağlıkla İlişkilendirilebilen Fonksiyonel Gıdalar
•Yıllar boyunca atalarımız farkına varmadan uyguladıkları günlük diyetlerle sağlıklı yaşamışlardır. Atalarımızın yaşadığı dönemlerde günümüzde ki kadar gıda çeşidi olmaması belki de onların sağlıklı yaşamalarının bir artısı olmuştur. Günümüzde bile sağlıklı kişi sayısı beslenme koşullarına bağlı olarak bölge bölge değişmektedir. Örneğin; Akdeniz Bölgesi’nde yıllardır alışkanlık haline gelen zeytinyağlı günlük beslenme programları o yöre insanının birçok bölgede görülen hastalıklara daha az yakalandığını gösteriyor.
•Artan ürün çeşidi insanları önce farklı lezzetler tatmaya yöneltmiştir. Daha sonra ise obezite, kalp-damar hastalıkları, sindirim bozuklukları gibi birçok hastalıkla insanlar beslenme alışkanlıklarını değiştirmeye başlamışlardır. Tüketicinin, sağlığının farkına varması ve hem lezzet veren hem de sağlıklı, uzun ömürlü yaşamalarını sağlayacak gıdalar istemesi, üreticileri ve bilim-teknoloji alanlarını yeni ürün arayışlarına götürmüştür. Bununla ilgili olarak bazen bir fabrikanın Ar-Ge bölümünde bazen yeni nesil öğrencileri yeni ürün teşvikine götürerek sağlığa yararlı, günlük diyetle tüketilebilen ürünler geliştirilmiştir. Ve bu ürünlere fonksiyonel gıda adı verilmektedir.
Sağlılıkla ilişkilendirilen fonksiyonel gıdalar;
•Kilo kontrolü amacı ile üretilmiş kalori kısıtlı gıdalar (şekeri azaltılmış veya hiç şeker bulunmayıp, tatlandırıcılarla üretilmiş reçel, lokum vs, yağsız ya da yarı yağlı süt ve süt ürünleri),
•Özellikle diyabetliler için şeker alkolleri ile hazırlanmış çikolata, şeker, reçel, lokum vb. ürünler,
•Besin öğelerince zenginleştirilmiş ürünler; enerji içecekleri, mineral-vitamin katkılı ürünler (kalsiyumlu süt, iyotlu tuz, vitaminli şekerler vb.)
•Besin destekleri; şifalı bitki özleri, vitaminler, mineraller, arı sütü, polen, sarımsak ve balık yağı tabletleri, proteinler vb .
•Yaşam Sitiliyle İlişkilendirilebilen Fonksiyonel Gıdalar
İnsanlar, yaşlanmayı geciktirmek, yaşlılıkla birlikte gelen bunama, kulak çınlaması, baş dönmesi, bağışıklık sistemi bozuklukları gibi sağlık sorunlarını en aza indirmek için de yine bir kurtarıcı olarak gördükleri fonksiyonel gıdalara yönelmişler ve yaşam kalitelerini artırmayı hedeflemişlerdir.
Mental performansı artıranlar: Gingko biloba; kuru yapraklarının standardize edilmiş kuru ekstresi (GBE) %24 flavonoit ve %6 terpen içerir. GBE beyin fonksiyonlarının bozukluğu, bunama, baş dönmesi, kula çınlaması hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır .

a) Bağışıklık sistemini iyileştirenler:
• Echinashea, omega-3, vitamin, pürin piramidin bazları, bazı amino asit tabletleriechinashea (ekinasya); 1900 lerin başından beri ABD ve Avrupa’da soğuk algınlığı, nezle, grip ve üst solunum yolları rahatsızlıklarını önleyici ve tedavi edici etkilerinden dolayı kullanılmaktadır. İçerdiği polisakkaritlerden dolayı bağışıklık sistemini güçlendirici etkiye sahiptir.

Omega-3; hayvansal kaynaklı fonksiyonel besinlerden en önemlisidir. Özellikle somon, ton, uskumru, sardalya gibi balıklarda bulunur. Bağışıklık sistemini iyileştirme de ve özellikle kalp hastalıklarında olumlu etkileri vardır. Alzheimer riskini azatlığı bilinmektedir.

b) Yaşlanmayı geciktirenler:
Bazı esansiyel mikronutrientler
antioksidanlar,
bunları içeren ürünler veya tablet formaları

Ruh hali ve fiziksel performansı artıranlar:
Kafein,
enerji içecekleri,
çorbalar,
sporcu içecekleri .
Mevcut Gıda Pazarlarında Fonksiyonel Gıdaların Yeri ve Önemi
Toplumda artan sağlık sorunları, hastalıklar için harcanan para, ilerleyen yaşlarda da sağlıklı kalabilmek, bilim ve teknolojinin araştırmaları vs. tüm bunlar 21. yy insanını bilinçlendirmiştir. İnsanlar, yedikleri her şeyi sağlıkları açısından değerlendirmeye alarak yeni beslenme programları uygulamaya başlamış ve yemek kültürlerini değiştirmiştir. Teknolojinin gelişmesi ile günlük harcadığımız kalori de azalmıştır. Bu durumda son birkaç yıldır gündem de olan obezite, kalp-damar hastalıklarını beraberinde getirmiştir.
• Hastalıkların artığını gören insanlar ilk önce kalorisi düşük gıdalar tüketerek başlamıştır fonksiyonel gıdalarla tanışmaya ve sonra yaşlılığı geciktirmek, hastane masraflarını azaltmak amacıyla her aldığının içeriğini okumaya başlamıştır. Kendisine yarar sağlayacağını düşünüyorsa o ürünü sepetine koyar hale gelmiştir. Tabi bu durumu tüm tüketici kitlesi için söylemek yanlış olur, bu durum daha çok bilinçli kesim için geçerli haldedir. Tüketicinin bilinçlenip, yeni arayışlar içine girmesi kısacası farkında olarak ya da olmayarak fonksiyonel gıdalarla tanışması daha 1990’lı yıllarda adından bile haberi olunmayan fonksiyonel gıdalara pazar oluşturmuş ve günümüzde de oldukça fazla bir pazar payına sahip hale getirmiştir.
•Yapılan araştırmalara göre günümüz tüketicilerinden her on kişiden dokuzu alacağını ürünü ilk olarak sağlık açısından değerlendirmektedir. Fiyat ve lezzet ise ikinci sırada yer almaktadır. Ürün tercihinde sağlığı hiç önemsemeyen veya nadiren dikkate alan tüketicilerin sayısı ise sadece yüzde altı kadardır. Tüketici istediğindeki bu hızlı değişimi fark eden şirketlerde son dönemlerde büyük bir hızla yeni ürünler geliştirmektedir. Bu gelişimle birlikte raflarda sindirimi kolaylaştıran yoğurttan, yaşlanmayı yavaşlatan çaya kadar çok sayıda yeni ürün yerini almıştır .
Gıda şirketlerinin fonksiyonel gıdalar konusunda nasıl geliştikleri ve gelecekteki planları
Danone
Activia ile %80 Pazar payı ile lider konumundadır. Ürün Türkiye’de 1 milyonu aşkın aile tarafından tüketilmektedir.
Önümüzdeki 5 yıl içinde bu pazarın, taze sütlü ürünler pazarı içerisindeki payını %10’un üzerine çıkarmayı hedeflemektedir.
http://www.activiaturkiye.com
Dimes
•Dimes Karışık Meyveli “enriched” katagorisindeki ilk üründür. Bu ürün Dimes’in satış hacminde %10 paya sahiptir.
•2006 da Dimes Life markasını pazara sunmayı planlamaktadır. Türkiye’de bulunmayan yeni ürünler çıkaracaktır.
Doğadan
Pazara 1998 de Doğadan Form ile girmiştir. Sonra Doğadan Active, Doğadan Relax ve bebekler için Doğadan Mini’yi çıkardı.
Müşteri istekleri ve pazarın ihtiyaçları doğrultusunda ürün yelpazesini genişletmeyi hedeflemektedir
GdaSA
Şubat 2005 de bitkisel çay kategorisine girmiştir. Form, Active ve Bayanlara Özel adlı 3 yeni ürün çıkarmıştır.
Bayanlara Özel adlı seriyi genişletmektedir. Bu seride 8 farklı ürün yer almaktadır.
Hero
AktiPro ve aktoVitale markaları adı altında 4 yeni ürünü piyasaya sunmuştur. Yoğur içeceği kategorisini oluşturmuştur.
Stratejik olarak toplam cirosunun en az %50 sini dengeli beslenme ve fonksiyonel gıda alanı olarak oluşturmayı hedeflemektedir
Ülker
Nutridigest Proactive Probiyotik Tahıl Gevreği ve şeker bitkisi Stevia ile tatlılığı artırılmış Esmer Küp Şeker Doğa Lite & Sweetile fonksiyone gıda pazarında varlığını sürdürmektedir.
Ülker kalbim serisi kalp ve damar sağlığı ve kolesterol hedeflenerek ürün tasarlamaktadır.
Şirin
Otacı
Toplam cirosu içinde fonksiyonel ürünlerin payı %50 yi bulmaktadır. Otacı Brunch ve Lunch çabuk çorba ile pazarda iddialıdır.
Ürün çeşitliliğini artırarak, pazardaki konumunu güçlendirmeyi planlamaktadır.
Doğa
Doğa sherbet adıyla meyve suyu ve çay bir arada piyasaya sunulmuştur.Bitkisel çaylar, lifli fonksiyonel gıdalar, tıbbi bitkisel çaylar,katkısız şeker ilavesiz marmelatlar, esmer şekerler ve organik bitkisel çay gruplarıyla ürünleri ile pazarda yer almaktadır.
Nescafe
Pınar
Fonksiyonel ürünleri, şirketin yoğurt ve süt ürün gamı içinde %5’ik bir Pazar payına sahitir.
Fonksiyonel yoğurt ve süt ürünleri pazarında %10 luk bir pazar payı hedeflemektedir.
Sütaş
•Probiyotik yoğurt kategorisine Yovita markası ile Mayıs 2005 de girmiştir.
▫Form – Sağlık Ürünleri
–Yovita
–Sütaş Light Ailesi
–Portakal Suyu
•Probiyotik yoğurt pazarının toplam ciroda ki payının %5 in üzerine çıkmasını öngörmektedir. Yeni ürünler üzeride çalışmaktadır.
Unilever Türkiye
Becel %35 pazar payı ile lider konumdadır. Lipton yeşil çayla, bardak poşet formatında yeni bir kategori oluşturmuştur
Yeni ürünler üzerinde çalışmaktadır. 2010 da Becel’in cirosunu 2 katına çıkararak 24 milyon Euro ya ulaşmasını hedeflemektedir.

Avrupa’da piyasaya sunulan bazı fonksiyonel ürünler

· Ginkgo/mango nektar
· Ginkgo biloba halkaları
· Tahıl barları
· Echinacea veya John’s wort içeren çorbalar
· Zenginleştirilmiş tofu
· Diyet lifi içeren waffle
· A, C, E vitaminleri açısından zengin dondurulmuş karışık sebzeler
· Probiyotik bakterileri içeren içecekler
· Ca emilimini artıran poligama-glutamik asit içeren toz içecek
· Karabuğday çayı
· Diyet lifi ve aktif ingrediyenler içeren jöleli içecekler
· Probiyotik mikroorganizmaları içeren ferment süt içeceği
· Ekstrüde tahıl ürünleri
· Bitki stanol ve sterolleriyle zenginleştirilmiş margarinler
· Pre- ve probiyotik ürünler
· Omega–3 yağ asitlerini içeren yumurta
· Omega–3 yağ asitlerini içeren barlar
· Bitki sterollü yoğurt ve ek besin tabletleri
· Pirinç ve buğdaydan yapılmış ve organik çilekle tatlandırılmış ürünler
· Gerçek böğürtlen ve yulaf içeren musli
Fonksiyonel gıda satışları

Facebook Yorumları

Bir Cevap Yazın